Neden test etmeli
Sağduyu, iyi bir başlangıç ama yetersiz. “Ucuz ve kaliteli hisseler kazanır” mantıklı geliyor ama bu, sizin kurduğunuz spesifik taramanın gerçekten kazanacağı anlamına gelmiyor. Kriter seçiminiz, eşikleriniz, ağırlıklarınız, hepsi sonucu değiştirir. Test, mantığın gerçeğe dönüşüp dönüşmediğini gösterir.
Test etmenin ikinci faydası, beklentilerinizi kalibre etmek. Bir tarama geçmişte nasıl bir getiri, nasıl bir dalgalanma, nasıl bir kötü dönem yaşamış? Bunu bilmek, gerçek uygulamada kötü bir dönem geldiğinde paniğe kapılmamanızı sağlar. Neyi beklediğinizi bilirseniz, sürprizlere daha dayanıklı olursunuz.
Geriye dönük test ve tuzakları
En yaygın test yöntemi, geriye dönük test (backtest): taramayı geçmiş veride çalıştırıp nasıl performans gösterdiğine bakmak. Değerli ama tuzaklarla dolu ve bu tuzakları bilmeden yapılan bir backtest, sizi yanıltır.
En büyük tuzak, geleceğe bakış (look-ahead): geçmişte, o an henüz bilinmeyen bir bilgiyi kullanmak. Örneğin bir çeyreğin bilançosunu, henüz açıklanmadan önce kullanmak. Bu, gerçekte imkansız olan bir bilgiyle test yapmaktır ve sonucu sahte biçimde şişirir.
İkinci tuzak, hayatta kalma yanlılığı: bugün var olan şirketlerle test yapmak, batmış olanları görmezden gelmek. Batanları dışladığınız için, geçmiş çok daha güzel görünür. Gerçek bir test, o dönemde var olan tüm şirketleri, sonradan batanlar dahil içermeli.
Üçüncü tuzak, işlem maliyetini yok saymak. Maliyetsiz bir backtest, hele yüksek devirli bir stratejide, gerçekte var olmayan bir getiri gösterir.
Örneklem dışında test
Bir taramanın gerçek sınavı, onu kurmadığınız bir veride denemek. Taramayı bir dönemde geliştirir, sonra hiç bakmadığınız başka bir dönemde test edersiniz. Kurduğunuz dönemde harika ama test döneminde çöküyorsa, aslında geçmişe uyum sağlamışsınız, gerçek bir sinyal bulmamışsınız demektir.
Daha da sağlamı, ileriye doğru yürüyen test: her noktada sadece o ana kadarki veriyle karar verip, bir sonraki dönemin sonucuna bakmak. Bu, gerçek uygulamayı taklit eder, çünkü gerçekte de sadece geçmişi bilerek karar verirsiniz. Kendi çalışmalarımızda, sinyallerin sadece geçmiş veriyle üretildiği, sızıntısız bir ileriye yürüyen test kullanıyoruz; en az 24 aylık bir eğitim penceresiyle. Bu, sonuçların gerçekçi olmasını sağlıyor.
Küçük örneklem tuzağı
Bir taramanın birkaç yıllık iyi performansı, çok az şey kanıtlar. Kısa dönemde şans, beceriyi kolayca taklit eder. Gerçekten anlamlı bir test, çok sayıda gözlem ve farklı piyasa koşulları (boğa, ayı, kriz) içermeli. Sadece boğa piyasasında test edilmiş bir tarama, bir ayı piyasasında ne yapacağını size söylemez.
Alçakgönüllü kalmak
Son bir uyarı: en özenli test bile geleceği garanti etmez. Piyasalar değişir, işe yarayan bir strateji zamanla aşınabilir. Test, bir taramanın mantıklı ve tarihsel olarak sağlam olduğunu gösterebilir ama “kesin kazanır” diyemez. Bu alçakgönüllülük, taramayı fazla büyük bir bahse dönüştürmenizi engeller. İyi test edilmiş bir taramaya bile, kör bir güvenle değil, ölçülü bir güvenle yaklaşın.
Sıradaki
Sıradaki yazıda enstrüman rehberlerine geçiyoruz. İlk olarak, bir hisse senedi aldığınızda gerçekte neye sahip olduğunuzu ele alıyoruz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.