Temettü verimi, bir hissenin son 12 ayda dağıttığı brüt nakit kâr payının güncel fiyata oranıdır:
Temettü Verimi = Hisse Başına Yıllık Temettü / Hisse Fiyatı × 100
Formül basit; yorumu değil. Aşağıdaki beş nokta, verim rakamına bakarken en sık atlanan yerlerdir.
1. Yüksek verim bazen “düşen fiyat” demektir
Verim bir orandır: payı büyüten de paydayı küçülten de oranı yükseltir. Fiyatı bir yılda %40 gerilemiş bir şirketin verimi, tek kuruş fazla temettü dağıtmadan iki katına çıkabilir. Bu yüzden veriyi tek başına değil, fiyat performansı ve kâr trendiyle birlikte okumak gerekir.
Pratik kontrol: verim son 3 yılın ortalamasının çok üzerindeyse, önce fiyat grafiğine bakın.
2. Tek seferlik dağıtımlar veriyi şişirir
Bir varlık satışı, iştirak çıkışı ya da yeniden değerleme sonrası yapılan “olağandışı” dağıtımlar geçmiş 12 aylık veriyi yukarı çeker; ertesi yıl tekrar etmez. Dağıtım geçmişinde tek bir yılın diğerlerinin 3-4 katı olduğunu görüyorsanız, o yılı ayıklayıp bakın.
3. Dağıtım oranı (payout) sürdürülebilirliği anlatır
Dağıtım oranı, net kârın ne kadarının temettü olarak dağıtıldığını gösterir:
Dağıtım Oranı = Toplam Temettü / Net Dönem Kârı × 100
- %30-60: genelde rahat, büyümeye kaynak da kalıyor
- %60-90: dikkat — kâr daralırsa temettü de daralır
- %100 üzeri: şirket kârından fazlasını dağıtıyor; kaynak nakit rezervi, varlık satışı ya da borç olabilir
Bankalarda ve düzenlemeye tabi sektörlerde bu eşikler farklı okunur; sermaye yeterliliği kısıtları dağıtımı doğrudan sınırlar.
4. Brüt mü net mi bakıyorsunuz?
BIST’te nakit temettüde gerçek kişiler için stopaj uygulanır. Ekranlarda çoğunlukla brüt rakam görünür; cebe giren tutar stopaj sonrasıdır. İki hisseyi karşılaştırırken ikisini de aynı tarafta (ikisi de brüt veya ikisi de net) tutun.
5. Nakit akışı kârdan daha çok şey söyler
Net kâr muhasebesel bir büyüklüktür; temettü nakitle ödenir. Serbest nakit akışı yıllardır temettü tutarının altında kalıyorsa, dağıtım borçla ya da rezervden finanse ediliyor demektir. Bu, kısa vadede sorun görünmese de uzun vadede dağıtımın kesilme ihtimalini yükseltir.
Özet kontrol listesi
- Verim 3 yıllık ortalamasına göre nerede?
- Son 12 ayda tek seferlik dağıtım var mı?
- Dağıtım oranı hangi bantta?
- Kâr trendi düşüyor mu, artıyor mu?
- Serbest nakit akışı dağıtımı karşılıyor mu?
Finemar’da bu beş kontrolün verisi hazır durur: hisse detay sayfasındaki Temettü Karnesi sekmesinde geçmiş dağıtımlar, verim ve dağıtım oranı; Temettü Radarı sayfasında ise tüm BIST’in verim sıralaması ve yaklaşan dağıtım takvimi bulunur.
Bu yazı yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.