Orijinal bulgu
George ve Hwang 2004’te Journal of Finance’ta çok basit bir ölçü tanımladı: hissenin bugünkü fiyatının son 52 haftadaki en yüksek fiyata oranı.
Bu orana göre sıralama yapıp yüksek olanları alan, düşük olanları satan bir portföyün klasik momentum stratejilerinden daha güçlü sonuç verdiğini gösterdiler. ABD verisinde aylık ortalama yaklaşık yüzde 0,45.
İki ek bulgu daha ilginç. Zirveye yakınlık, geçmiş getirilerin tahmin gücünü hem baskılıyor hem iyileştiriyor. Ve bu ölçüyle tahmin edilen getiriler uzun vadede geri dönmüyor, halbuki klasik momentumun bilinen zayıflığı uzun vadeli tersine dönüş.
Sonra 20 piyasada test edildi
2010’da Journal of International Money and Finance’ta yayınlanan bir çalışma aynı stratejiyi 20 büyük piyasada denedi.
18 piyasada strateji kârlı çıktı. 10 piyasada sonuç istatistiksel olarak anlamlı. 13 Avrupa piyasasının 9’unda ve Hong Kong’da anlamlı sonuç var. Aylık ortalama getiriler yüzde 0,60 ile 0,94 arasında, yani ABD’de bulunan yüzde 0,45’ten yüksek.
Bu iyi bir tekrarlama sonucu. Bulgu ayakta kaldı ve hatta ABD dışında daha güçlü çıktı.
Ama tam onay demek değil
Aynı literatürde karşı bulgular da var. Bazı uluslararası çalışmalar momentum ile tersine dönüşün bir arada var olduğunu buluyor ve bu, George ve Hwang’in “geri dönmüyor” iddiasını sorgulatıyor.
Ve şu var: 20 piyasanın 10’unda anlamlı sonuç, aynı zamanda 10’unda anlamlı sonuç olmadığı anlamına geliyor. Bardağın hangi tarafına bakacağınız yorum meselesi.
Bir de bağımsızlık sorunu var. Avrupa piyasaları birbirine yüksek korelasyonlu. Dokuz Avrupa piyasasında anlamlı sonuç bulmak, dokuz bağımsız doğrulama değil. Belki üç ya da dört bağımsız kanıt.
Tekrarlama neden bu kadar önemli
Çünkü tek piyasa sonuçları yanılmaya çok müsait.
Aynı ABD verisi üzerinde onlarca yıldır binlerce araştırmacı çalışıyor. Bu kadar çok deneme yapıldığında tesadüfen iyi sonuç veren düzenler bulunması matematiksel olarak kaçınılmaz. Buna toplu veri tarama deniyor ve tek tek çalışmalar kendilerini bundan koruyamıyor, çünkü bir araştırmacı diğerlerinin ne denediğini bilmiyor.
Başka bir piyasada test etmek bu sorunun en iyi çaresi. Yeni veri, yeni dönem, yeni kurumsal yapı. Bulgu orada da duruyorsa gerçek olma ihtimali ciddi biçimde artıyor.
Son yıllarda finansta bir tekrarlama tartışması yaşanıyor. Yayınlanmış yüzlerce faktörün ne kadarının gerçek olduğu sorgulanıyor ve daha katı istatistiksel eşikler öneriliyor. Tartışmanın özü şu: bir bulgunun anlamlı sayılması için gereken kanıt düzeyi, kaç bulgunun test edildiğine bağlı olmalı.
BIST’te ne çıktı
Bizim asıl merak ettiğimiz bu bulgunun burada tutup tutmadığıydı.
Daha önce fiyatın dip tepe aralığındaki konumunu kullanıyorduk. 52 haftalık zirveye oran ölçüsüne geçtiğimizde tahmin gücü yaklaşık iki katına çıktı, kesitsel korelasyon 0,022’den 0,043’e yükseldi.
Asıl fark riskte oldu. Maksimum kayıp 2018 sonrası dönemde eksi yüzde 23,5’ten eksi yüzde 18,6’ya, 2021 sonrasında eksi yüzde 17,4’ten eksi yüzde 9,7’ye indi. Getiri neredeyse aynı kalırken düşüş derinliği yarıya yakın azaldı.
Yani uluslararası bulgu bizde de yönü itibarıyla tuttu. Bu, tek başına yaptığımız bir testten daha güçlü bir kanıt, çünkü bağımsız bir literatürle aynı yöne bakıyor.
Ama kritik bir şartla: ölçü tek başına değil, trend durumuyla birlikte anlam kazanıyor. Ayı piyasasında zirveye yakın olmak bizim verimizde belirgin biçimde olumsuz.
Bir bulguyu değerlendirme sıralaması
Kendi çalışmalarımızda şu basamakları kullanıyoruz.
En zayıf kanıt: tek piyasa, tek dönem, tek yöntem.
Daha güçlü: aynı bulgu farklı dönemlerde de tutuyor.
Daha da güçlü: farklı piyasalarda bağımsız araştırmacılar tarafından tekrarlanmış.
En güçlü: tekrarlanmış ve neden çalıştığına dair test edilebilir bir açıklaması var.
52 haftalık zirve anomalisi bu ölçekte iyi bir yerde. Davranışsal açıklaması makul, tekrarlanmış, mekanizması test edilebilir.
Bizim kendi bulgularımızın çoğu ise henüz ilk basamakta duruyor. Bunu bilerek kullanmak gerekiyor ve bunu okuyucudan saklamamak gerekiyor.
Kaynaklar
- George & Hwang, The 52-Week High and Momentum Investing, Journal of Finance 59(5)
- The 52-week high momentum strategy in international stock markets, Journal of International Money and Finance
- The 52-week high and momentum investing in international stock indexes
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.