Analist tahmini ölçüleri: isabet ve yanlılık

İki şey ölçülüyor

İsabet. Tahmin gerçeğe ne kadar yakın çıktı. Tahmin hatası, tahmin ile gerçekleşen arasındaki fark.

Yanlılık. Tahminler sistematik olarak bir yöne mi sapıyor. Sürekli fazla iyimser mi, yoksa dengeli mi?

İkisi farklı. Bir tahmin isabetsiz ama yansız olabilir (rastgele saçılıyor). Ya da isabetli ama yanlı olabilir (hep aynı yönde biraz sapıyor). En sık görülen, iyimser yanlılık.

İyimser yanlılık

Analist tahminlerinin en yerleşik bulgusu: sistematik iyimserlik.

Analistler genelde “al” tavsiyesi veriyor, “sat” nadir. Kâr tahminleri ve hedef fiyatlar, gerçekleşenin üstünde olma eğiliminde.

Sebepleri yapısal. Analistin çalıştığı kurum, incelediği şirketle iş yapıyor olabilir. Olumsuz rapor bu ilişkiyi zorlaştırıyor. Ayrıca yönetimden bilgi almak için iyi ilişki gerekiyor.

Bu yüzden analist tahminlerini olduğu gibi almak yanlış. Sistematik iyimserliği hesaba katmak gerekiyor.

İsabet nasıl ölçülür

İsabet, çeşitli hata ölçüleriyle değerlendiriliyor.

Ortalama mutlak hata: tahminlerin gerçekten ne kadar saptığının ortalaması. Bir çalışmaya göre hedef fiyatların bir yıllık mutlak hatası yüzde 40 civarında olabiliyor. Yani hedef fiyatlar epeyce sapıyor.

Yön isabeti: tahmin en azından doğru yönü gösterdi mi? Fiyat yükseldi mi düştü mü, tahmin bunu tutturdu mu?

İki ölçü farklı şey söylüyor. Bir tahmin yönü doğru tutturup büyüklüğü kaçırabiliyor.

En ilginç bulgu

Analist yazımızda değindiğimiz gibi, en ilginç bulgu ters yönde.

Yatırımcılar analist tahminlerine fazla ağırlık verip öngörülebilir yanlılıkları görmezden geliyor. Sonuç olarak, analistler aşırı iyimserken getiriler öngörülebilir biçimde düşük çıkıyor.

Yani en yüksek, en heyecanlı hedef fiyatlar, ortalama olarak en kötü getiriyi öngörme eğiliminde. Analist coşkusu, göründüğünün tersine bir uyarı olabiliyor.

Konsensüs ve dağılım

Bireysel tahmin yerine, çalışmalar genelde konsensüsü (ortalama) kullanıyor. Tek analist yanılabilir, ortalama daha güvenilir.

Ama dağılım da bilgi taşıyor. Analistler birbirinden çok farklı tahminler veriyorsa, o şirket hakkında belirsizlik yüksek demektir. Tahmin dağılımının genişliği, bir belirsizlik ölçüsü olarak kullanılıyor.

Yüksek tahmin dağılımı, genelde daha yüksek getiri volatilitesi ve daha büyük kazanç sürprizleriyle ilişkili.

Revizyon daha değerli

Çalışmalar, tahminin seviyesinden çok revizyonunun bilgi taşıdığını gösteriyor.

Bir analistin hedefini yükseltmesi ya da düşürmesi, mutlak seviyeden daha bilgilendirici. Revizyonlar kısa vadeli fiyat hareketiyle ilişkili.

Ama bu etki de revizyon anında büyük ölçüde fiyatlanıyor. Haberi gördüğünüzde iş işten geçmiş olabiliyor.

Nasıl okumalı

Bir analist tahmini çalışması ya da tahmin verisi okurken şunları sorun.

İsabet mi yanlılık mı ölçülüyor? İkisi farklı.

Sistematik iyimserlik hesaba katılmış mı? Analist tahminleri genelde fazla pozitif.

Konsensüs mü bireysel tahmin mi? Konsensüs daha güvenilir.

Seviye mi revizyon mu? Revizyon daha bilgilendirici.

Ve unutmayın: en heyecanlı hedefler, paradoksal biçimde en kötü getiriyi öngörebiliyor. Analist coşkusuna temkinli yaklaşın.

Sıradaki

Sıradaki yazıda muhasebe kalitesi kırmızı bayraklarını ele alıyoruz. Bir bilançoda hangi işaretler dikkatli olmayı gerektiriyor.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.