Tahvil nasıl çalışır
Bir tahvil aldığınızda, ihraç edene (devlet ya da şirket) borç vermiş olursunuz. Karşılığında, belli aralıklarla faiz ödemesi ve vade sonunda anaparanızın geri ödenmesi vaadini alırsınız. Yani tahvil, önceden belli bir nakit akışı sunar: ne zaman ne kadar alacağınızı baştan bilirsiniz.
Bu öngörülebilirlik, tahvilin temel cazibesi. Hisse gibi belirsiz değil; ihraç eden borcunu ödediği sürece, getiriniz baştan bellidir. Bu yüzden tahviller, portföyün istikrar sağlayan, nakit akışı üreten kısmı olarak görülür.
Eurobond nedir
Eurobond, döviz cinsinden (genelde dolar ya da euro) ihraç edilen tahvil. Türkiye bağlamında özellikle önemli, çünkü hem faiz geliri sağlar hem de döviz cinsinden olduğu için kur koruması sunar. TL değer kaybettiğinde, eurobondunuzun TL karşılığı artar.
Yani eurobond, iki işlevi birleştirir: sabit bir döviz getirisi ve kur riskine karşı koruma. Bu, onu Türkiye yatırımcısı için cazip bir denge aracı yapar. Ama unutulmamalı: eurobond da bir borç aracı ve ihraç edenin borcunu ödeyememe riski (kredi riski) taşır.
İki temel risk
Tahvillerin iki ana riski var.
Kredi riski: ihraç eden borcunu ödeyemeyebilir. Devlet tahvilleri genelde en güvenli sayılır (ama devletler de temerrüde düşebilir), şirket tahvilleri şirketin sağlamlığına göre değişir. Daha riskli ihraç edenler, bu riski telafi etmek için daha yüksek faiz sunar. Yüksek getiri, çoğu zaman yüksek risk demek.
Faiz riski: piyasa faizleri değişince, mevcut tahvillerin değeri ters yönde hareket eder. Faizler yükselirse, elinizdeki düşük faizli tahvilin değeri düşer (çünkü artık daha yüksek faizli yeni tahviller var). Vadeye kadar tutarsanız anaparanızı alırsınız ama arada satmak isterseniz bu fiyat değişiminden etkilenirsiniz.
Enflasyon gerçeği
Türkiye bağlamında en kritik nokta, enflasyon. Bir TL tahvilin nominal faizi yüksek görünebilir ama enflasyon o faizi geçiyorsa, reel getiriniz negatiftir. Yani paranız nominal olarak büyür ama alım gücü olarak erir. Bir borçlanma aracını değerlendirirken her zaman sorun: bu getiri, enflasyonu geçiyor mu?
İşte eurobondun bir avantajı burada: döviz cinsinden olduğu için, TL enflasyonundan doğrudan etkilenmez. Getirisi dolar bazında sabittir ve kur koruması sağlar. Bu, yüksek enflasyon ortamında reel değeri koruma açısından önemli bir fark.
Portföydeki yeri
Tahviller ve eurobondlar, portföyün dengeleyici kısmı. Hisseler kadar getirmezler ama hisselerle düşük korelasyonları sayesinde portföyü sakinleştirirler. Hisse piyasası çalkalanırken, sabit getirili araçlar istikrarı korur ve düzenli nakit akışı sağlar.
Ne kadar tahvil tutulacağı, zaman ufkunuza ve risk iştahınıza bağlı. Kısa ufuklu ya da temkinli yatırımcılar daha çok, uzun ufuklu ve dalgalanmaya dayanıklı yatırımcılar daha az tutabilir. Ama her portföyde, bir istikrar ve nakit akışı katmanı olarak, borçlanma araçlarının bir yeri olabilir.
Sıradaki
Sıradaki yazıda altın ve kıymetli madenleri ele alıyoruz. Kriz sigortası ve enflasyon koruması olarak altının portföydeki özel rolünü.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.