Üç sayı
Beta. Fonun piyasaya duyarlılığı. 1 ise piyasayla aynı ölçüde hareket ediyor, üstündeyse daha oynak, altındaysa daha sakin.
Alfa. Fonun, piyasa hareketiyle açıklanamayan fazla getirisi. Pozitifse yönetici değer katmış gibi görünüyor.
R-kare. Fon getirisinin ne kadarının piyasayla açıklandığı. Yüksekse fon piyasayı yakından takip ediyor, düşükse kendi yolunda gidiyor.
Neden birlikte
Bu üç sayı ayrı ayrı yanıltabilir, birlikte anlam kazanıyor.
Yüksek R-kare, düşük alfa. Fon aslında piyasayı takip ediyor ama aktif ücret alıyor. Gizli endeks fonu. Bu fon için aktif ücret ödemek anlamsız, pasif bir alternatif daha ucuz.
Düşük R-kare, yüksek alfa. Fon piyasadan bağımsız hareket ediyor ve değer katıyor gibi. Ama düşük R-kare, alfanın güvenilir ölçülemediği anlamına da gelebilir. Dikkatli olun.
Yüksek beta, pozitif alfa. Alfa gerçek mi, yoksa sadece yüksek beta boğa piyasasında iyi mi gitti? Alfanın hangi modele karşı ölçüldüğü kritik.
Alfa güvenilir mi
R-kare, alfaya ne kadar güveneceğinizi belirliyor.
R-kare çok düşükse, regresyon getirinin çoğunu açıklayamıyor demektir. Bu durumda alfa tahmini de belirsiz, geniş bir güven aralığına sahip.
Yani “yüksek alfa” görünce, R-kareye de bakın. Düşük R-kareli bir alfa, güvenilir olmayabilir.
Gizli endeks fonu sorunu
Fon karnelerinde en yaygın bulgu, gizli endeks fonu.
Yüksek R-kare (mesela 0,95 üstü), düşük ya da sıfır alfa. Fon, piyasayı yakından takip ediyor ve fazladan bir şey katmıyor.
Böyle bir fon için aktif yönetim ücreti ödemek, ücret yazımızda değindiğimiz gibi bileşik getiriyi eritiyor. Aynı maruziyeti düşük maliyetli bir endeks ürünüyle elde edebilirsiniz.
Bu yüzden bir fon değerlendirirken ilk kontrol: R-kare çok yüksek ve alfa sıfıra yakın mı? Öyleyse, gizli endeks fonu.
Beta yorumu
Betaya bakarken, fonun risk seviyesini de görürsünüz.
Beta 1,3 ve pozitif getiri: bu getiri, ekstra risk almaktan mı geliyor, yoksa gerçek beceri mi? Alfa bunu ayırıyor. Yüksek betayla pozitif getiri ama sıfır alfa, sadece daha çok risk almak demek.
Düşük beta ve makul getiri: bu, düşük volatilite profili. Daha az riskle piyasaya yakın getiri, değerli olabilir.
Zaman içinde değişim
Bu üç sayı sabit değil.
Bir fonun betası, alfası ve R-karesi zamanla kayabilir. Yönetici stratejisini değiştirir, ya da piyasa koşulları farklılaşır.
Tek bir dönemin sayıları, tam resmi vermiyor. Kayan pencerelerle hesaplanan değerler, fonun karakterinin nasıl değiştiğini gösteriyor. Aniden değişen sayılar, stil kaymasının işareti.
Nasıl okumalı
Bir fon karnesinde üç sayıyı birlikte okuyun.
R-kare çok yüksek, alfa sıfıra yakın mı? Gizli endeks fonu, aktif ücrete değmez.
Alfa yüksek ama R-kare düşük mü? Alfa güvenilir ölçülmemiş olabilir.
Getiri, yüksek betadan mı yoksa gerçek alfadan mı geliyor?
Ve alfa hangi modele karşı ölçülmüş? Tek faktörlü modele karşı alfa, çok faktörlü modele karşı kaybolabilir.
Sıradaki
Sıradaki yazıda kayan performans grafiklerini ele alıyoruz. Tek bir ortalama yerine, performansın zaman içinde nasıl değiştiğini görmenin değeri.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.