Çok kolay kıyas. Hisse ağırlıklı bir stratejiyi, tahvil endeksiyle karşılaştırmak. Hisseler uzun vadede tahvili genelde yendiği için, strateji otomatik olarak iyi görünür. Ama bu, stratejinin becerisinden değil, varlık sınıfı seçiminden geliyor.

Yanlış risk seviyesi. Yüksek betalı bir stratejiyi, düşük betalı bir kıyasla karşılaştırmak. Boğa piyasasında yüksek beta otomatik kazanır. Bu, beceri değil, risk.

Getiri vs fiyat endeksi. Bir stratejinin temettü dahil getirisini, temettü hariç fiyat endeksiyle karşılaştırmak. Strateji haksız yere iyi görünür.

Doğru kıyas

Doğru kıyas, stratejinin gerçek alternatifini temsil etmeli.

Aynı varlık sınıfından olmalı. Hisse stratejisi, hisse endeksiyle karşılaştırılmalı.

Aynı risk seviyesinde olmalı. Ya da risk ayarlı ölçülerle (Sharpe) karşılaştırılmalı.

Aynı getiri tanımında olmalı. Temettü dahilse, kıyas da temettü dahil (getiri endeksi) olmalı.

Ve ulaşılabilir olmalı. Kıyas, gerçekten yatırım yapabileceğiniz bir alternatif olmalı. Yatırım yapılamayan bir endeksle karşılaştırma yanıltıcı.

Türkiye örneği

BIST stratejileri için doğru kıyas, BIST 100 getiri endeksi (temettü dahil).

Bir strateji BIST 100 fiyat endeksiyle (temettü hariç) karşılaştırılıyorsa, haksız bir avantaj var. Strateji temettü topluyor ama kıyas toplamıyormuş gibi görünüyor.

Biz kendi backtestlerimizde XU100’ü kıyas alıyoruz ve getirilerin nominal TL olduğunu, işlem maliyeti içermediğini açıkça yazıyoruz. Kıyasın da aynı koşullarda olması, karşılaştırmayı adil kılıyor.

Nominal ve enflasyon

Türkiye’de ek bir kıyas var: enflasyon.

Bir strateji endeksi yenmiş olabilir ama enflasyonun altında kalıyorsa, reel olarak kaybetmiştir.

Yani iki kıyas birden gerekli: endeks (göreli performans için) ve enflasyon (reel performans için). Sadece endeksi yenmek, satın alma gücünü koruduğunuz anlamına gelmiyor.

Nasıl okumalı

Bir performans iddiası gördüğünüzde, hangi kıyasa göre olduğunu sorun.

Kıyas, stratejiyle aynı varlık sınıfı ve risk seviyesinde mi?

Getiri tanımları eşleşiyor mu? İkisi de temettü dahil mi?

Kıyas ulaşılabilir bir alternatif mi?

Ve Türkiye’de: strateji enflasyonu da yeniyor mu, yoksa sadece nominal endeksi mi?

Yanlış kıyas, en yaygın performans yanıltmalarından biri. “Piyasayı yendi” iddiasında, “hangi piyasa” sorusu her şeyi belirliyor.

Sıradaki

Sıradaki yazıda risk ayarlı getiri karşılaştırmalarının tuzaklarını ele alıyoruz. Aynı Sharpe oranı, neden her zaman aynı şeyi ifade etmiyor.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.

Bu konuyu sitede incele

Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Yazılar

Bir strateji sunumundaki kırmızı bayraklar

Bir strateji sunumunda dikkatli olmayı gerektiren işaretler. Kusursuz eğri, gizli devir hızı, tek dönem, gizli deneme sayısı ve yazılmamış sınırları bir kontrol listesine çeviriyoruz. Karşınıza bir yatırım stratejisi sunumu geldi. Etkileyici bir eğri, yüksek bir getiri, güzel grafikler.

16 Eylül 2026

Net ve brüt getiri: raporlanan sayının kaçı size kalıyor

Raporlanan getiri genelde brüt; elinize geçen çok daha az. İşlem maliyeti, ücret, vergi ve enflasyonun raporlanan sayının ne kadarını yediğini ele alıyoruz. Bir strateji "yıllık yüzde 30 getiri" diyor. Ama o yüzde 30, işlem maliyeti, ücret ve vergi öncesi mi sonrası mı? Fark, size kalanın ne kadar olduğunu belirliyor.

8 Eylül 2026

Yakalanma oranları: yükselişte ne kadar, düşüşte ne kadar

Bir strateji yükselişte ne kadarını yakalıyor, düşüşte ne kadarına maruz kalıyor? Yakalanma oranlarını ve asimetrik profilin neden değerli olduğunu ele alıyoruz. Bir strateji, piyasa yükselirken ne kadarını yakalıyor, düşerken ne kadarına maruz kalıyor? Yakalanma oranları bu soruyu cevaplıyor.

4 Eylül 2026