KAP nasıl kullanılır: bir şirketi araştırmaya nereden başlanır

Kamuyu Aydınlatma Platformu, halka açık şirketlerin bilgi vermek zorunda olduğu resmi platform. Tamamen ücretsiz ve herkese açık.

Bir şirket hakkında merak ettiğiniz neredeyse her şey burada. Ama arayüzü bol ve ne aradığınızı bilmezseniz içinde kaybolmak kolay.

Ne bulunur

Finansal raporlar. Çeyreklik ve yıllık bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu ve dipnotlar.

Faaliyet raporları. Yıllık, şirketin kendi anlatımı. Operasyonel veriler burada.

Özel durum açıklamaları. Şirketin bildirmek zorunda olduğu gelişmeler. Sözleşmeler, yatırım kararları, yönetim değişiklikleri, davalar.

Genel kurul belgeleri. Gündem, kararlar, temettü dağıtım kararı.

Sermaye artırımı ve temettü bildirimleri.

İçeriden öğrenenlerin işlemleri.

Şirket genel bilgileri. Ortaklık yapısı, yönetim kurulu, iştirakler, faaliyet konusu.

İzahnameler. Halka arz ve tahvil ihracı belgeleri.

Bir şirketi araştırma sırası

Yeni bir şirkete bakarken şu sırayı izleyin.

1. Genel bilgiler. Şirket ne iş yapıyor, kim kontrol ediyor, hangi iştirakleri var. Bu, en temel bilgi ve şaşırtıcı biçimde atlanıyor. Ne aldığınızı bilmeden alım yapmayın.

2. Son yıllık faaliyet raporu. Finansal vurgular ve operasyonel veriler bölümlerini okuyun. Gelecek beklentileri bölümüne bakın. Yönetimin işi nasıl anlattığını görün.

3. Son üç yılın finansal tabloları. Ciro, faaliyet kârı, net kâr, net borç. Trend nereye gidiyor.

4. Son bir yılın özel durum açıklamaları. Ne olmuş bu şirkette. Büyük sözleşmeler, yatırımlar, sorunlar.

5. Ortaklık yapısı ve içeriden öğrenen işlemleri. Kim satıyor, kim alıyor.

Bu beş adım ilk kez baktığınız bir şirket için birkaç saat sürüyor. Ondan sonraki güncellemeler çok daha hızlı.

Hangi bildirimler önemli

Her gün yüzlerce bildirim yayınlanıyor ve çoğu rutin. Ayrımı bilmek dikkatinizi doğru yere yöneltiyor.

Gerçekten önemli olanlar

Finansal raporlar. Özellikle beklentiden sapma varsa.

Kâr payı dağıtım kararı. Beklenenden farklıysa tepki sert olabiliyor.

Sermaye artırımı, özellikle bedelli. Şirket para istiyor ve neden istediği kritik.

Şirket satın alma ya da birleşme.

Önemli sözleşme veya ihale. Kritik ölçü, tutarın yıllık ciroya oranı. Yüzde 5’lik bir sözleşme haber değil, yüzde 40’lık sözleşme haber.

Yönetim değişikliği. Özellikle beklenmedik ve açıklamasız ayrılıklar.

Üretim durdurma, kapasite değişikliği, fabrika kapatma.

Genelde gürültü olanlar

Genel kurul çağrısı ve gündemi. İçinde beklenmedik madde yoksa.

Kurumsal yönetim uyum raporu. Yıllık zorunluluk, neredeyse hiç bilgi taşımıyor.

Yatırımcı sunumu. Genelde daha önce açıklanmış bilgilerin derlemesi.

Bağış ve sponsorluk bildirimleri.

Zamanlama bilgi taşıyor

Bildirimlerin ne zaman geldiği de bir şey söylüyor.

Seans kapandıktan sonra, özellikle Cuma akşamı gelen kötü haberler, tepkiyi dağıtma amacıyla zamanlanmış olabiliyor.

Bilanço açıklama tarihini erteleyen şirketin genelde bir sebebi vardır ve o sebep nadiren iyi haberdir.

Faaliyet raporundan ne çıkarılır

Faaliyet raporları uzun, yüz sayfayı geçenler var. Hepsini okumak gerekmiyor.

Atlanabilecekler: kurumsal yönetim uyum beyanı, yönetim kurulu özgeçmişleri, sürdürülebilirlik bölümünün somut sayı içermeyen kısmı, denetçi raporunun standart metni.

Okunması gerekenler: finansal vurgular, operasyonel veriler, sektör değerlendirmesi, riskler bölümü, gelecek beklentileri.

Operasyonel veriler en değerli ve en çok atlanan bölüm. Mağaza sayısı, kapasite kullanım oranı, abone sayısı, üretim adedi, doluluk oranı.

Bu sayılar finansalların arkasındaki motoru gösteriyor. Ciro artmış ama üretim adedi sabitse, büyüme fiyat artışından geliyor demektir. Bu ayrımı bilançoda göremezsiniz.

Ve bu sayılar muhasebe rejiminden etkilenmiyor. Enflasyon muhasebesi kâr rakamlarını değiştirdi ama mağaza sayısını değiştirmedi.

Dilin taşıdığı bilgi

Şirket raporlarında kötü haber hiçbir zaman doğrudan söylenmiyor.

Küçülme “portföy optimizasyonu” oluyor. Zarar “beklentilerin altında performans” oluyor. İşten çıkarma “organizasyonel verimlilik çalışması” oluyor.

Bu ifadeleri tanımak okuma hızınızı artırıyor.

Ve asıl bilgi tondaki değişimde. Geçen yıl “güçlü talep” diyen şirket bu yıl “normalleşen talep” diyorsa, bu bir sinyaldir. Aynı şirketin iki yıllık raporunu yan yana koyup sadece dile bakmak, bir saatlik iş ve bilanço okumanın vermediği bir şey veriyor.

Pratik alışkanlıklar

Takip listenizi sınırlayın. On beş şirket için bildirim takip etmek mümkün, elli şirket için değil.

Bildirim türüne göre filtre kurun. Önemli liste zaten kısa.

Haberi okuduktan sonra fiyat tepkisine bakın. Kötü habere düşmeyen hisse bir şey söyler. İyi habere yükselmeyen hisse de.

Beklentiyi bilmeden yorum yapmayın. Zaten herkesin beklediği iyi bir bilanço açıklandığında fiyat düşebilir, çünkü fiyat onu çoktan içermiş.

Üç yıllık seri çıkarın. Son üç yılın raporlarından sadece finansal vurgular ve operasyonel veriler bölümlerini alıp yan yana koymak, tek raporu baştan sona okumaktan daha faydalı.

Diğer kaynaklar

KAP dışında da bakılacak yerler var.

Şirketin yatırımcı ilişkileri sayfası. Sunumlar ve bazen daha derli toplu veriler.

SPK. Düzenlemeler, yetkili kuruluş listesi.

Borsa İstanbul. Endeks bileşenleri, işlem kuralları, seans bilgileri.

MKK. Kendi hesabınızı görüntülemek ve ortaklık bilgileri.

TEFAS. Fon karşılaştırmaları.

TÜİK ve TCMB. Makro veriler.

Hepsi ücretsiz ve resmi kaynak. Ödemeli veri servislerine geçmeden önce bunların ne kadarını kullandığınıza bakın.

Sıradaki

Son yazıda yatırımcı psikolojisine ve en sık yapılan hatalara geçiyoruz. Ardından bir sözlükle seriyi kapatıyoruz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.