Göstergeler: RSI, MACD, hareketli ortalamalar ne hesaplıyor

Grafik platformlarında yüzlerce gösterge var. Hepsi aynı üç girdiden hesaplanıyor: fiyat, hacim, zaman.

Bu cümle önemli. Hiçbir gösterge grafikte olmayan bir bilgi eklemiyor. Var olan bilgiyi farklı biçimde özetliyor.

Hareketli ortalama

En basit ve en çok kullanılan gösterge. Son N günün ortalama fiyatı.

Ne işe yarıyor: gürültüyü azaltıp trendi görünür kılıyor. Günlük dalgalanmalar ortalamada eriyor, geriye yön kalıyor.

Yaygın periyotlar 20, 50, 100 ve 200 gün. Kısa periyotlar fiyata hızlı tepki veriyor ama çok sinyal üretiyor. Uzun periyotlar yavaş ama daha güvenilir.

Basit ve üstel fark: basit ortalama tüm günlere eşit ağırlık veriyor. Üstel ortalama son günlere daha fazla ağırlık veriyor, dolayısıyla daha hızlı tepki veriyor.

En faydalı kullanım: trend filtresi. Fiyat 200 günlük ortalamanın üstünde mi altında mı. Bu tek soru, birçok analizi netleştiriyor.

Kendi testlerimizde bunun değerini somut olarak gördük. Aynı sinyal, bu filtreye göre zıt sonuçlar veriyor.

Kesişimler: kısa ortalama uzunu yukarı kestiğinde alım sinyali sayılıyor. Bu yaklaşımın bilinen bir zayıflığı var: gecikmeli. Ortalama tanımı gereği geçmişe bakıyor, dolayısıyla sinyal hareketin bir kısmı geçtikten sonra geliyor. Yatay piyasalarda ise sürekli yanlış sinyal üretiyor.

RSI

Göreli güç endeksi. Son dönemdeki yükseliş hareketlerinin, toplam harekete oranını ölçüyor. 0 ile 100 arasında bir değer veriyor.

Genel yorum: 70 üstü aşırı alım, 30 altı aşırı satım.

Bu yorumun büyük bir sorunu var ve çok sık gözden kaçıyor.

Güçlü bir trendde RSI uzun süre aşırı bölgede kalabiliyor. Yükselen bir hissede RSI aylarca 70 üstünde durabilir. “Aşırı alım, satalım” diye düşünen kişi hareketin tamamını kaçırır.

Bizim kendi bulgularımız da bu yönde. Trend yukarıyken zirveye yakın olmak olumlu bir durum, satış sebebi değil.

Daha faydalı kullanım: uyumsuzluk. Fiyat yeni zirve yapıyor ama RSI önceki zirvesini aşamıyorsa, yükselişin momentumu zayıflıyor olabilir. Bu, kesin bir sinyal değil ama dikkat çekici bir gözlem.

MACD

İki üstel hareketli ortalamanın farkı, artı o farkın kendi ortalaması.

Ne ölçüyor: momentumun yönünü ve hızlanıp yavaşladığını.

Kullanımı genelde kesişim ve sıfır çizgisi üzerinden. Ama temelde hareketli ortalamalardan türediği için aynı gecikme sorununu taşıyor.

MACD histogramı, farkın kendi ortalamasından ne kadar uzaklaştığını gösteriyor. Histogram daralıyorsa momentum yavaşlıyor demektir.

Bollinger bantları

Hareketli ortalamanın etrafına, standart sapmaya dayalı iki bant çiziliyor.

Ne gösteriyor: fiyatın son dönemdeki normal aralığına göre nerede durduğu ve oynaklığın ne kadar olduğu.

Bantlar daraldığında oynaklık düşük demektir. Sıkışma dönemlerinden sonra genelde daha hareketli dönemler geliyor, ama yönü hakkında bilgi vermiyor.

Yaygın hata: bandın üstüne değen fiyatı satış sinyali saymak. Güçlü trendlerde fiyat üst banda yapışık ilerleyebiliyor.

Hacim göstergeleri

Hacim, fiyattan bağımsız bir bilgi kaynağı olduğu için değerli.

Ortalama hacim. Bugünkü hacim normalden kaç kat fazla.

Volume Profile. Hacmi fiyata göre dağıtıyor. Destek direnç bölgelerini nesnel biçimde belirlemek için en faydalı araçlardan biri, önceki yazıda anlatmıştık.

Kendi ölçümlerimizde hacim bazlı özelliklerin kesitsel tahmin gücü, saf fiyat göstergelerinden daha yüksek çıktı. Hacim yoğunluğu ve hacim oranı ölçülerinin ikisi de anlamlı sonuç verdi.

Neden tek başlarına yetmiyor

Üç sebep var.

Hepsi aynı veriden türetiliyor. RSI, MACD ve stokastik aynı fiyat serisinden hesaplanıyor. Üçünü birden kullanmak size üç bağımsız görüş vermiyor, aynı görüşün üç versiyonunu veriyor.

Gecikme kaçınılmaz. Ortalamaya dayalı her gösterge geçmişe bakıyor. Sinyal, hareket başladıktan sonra geliyor.

Parametre seçimi keyfi. RSI neden 14 günlük. Hareketli ortalama neden 200 günlük. Bu sayılar gelenekten geliyor, matematikten değil. Ve parametre denemeye başlayınca geçmişte iyi çalışan bir kombinasyon bulmak kolay, geleceğe taşımak zor.

Teknik analiz literatürünün en kapsamlı derlemesi olan Park ve Irwin çalışması da tam bu noktayı vurguluyor: veri tarama ve kuralların sonradan seçilmesi, bu literatürün en yaygın sorunu.

Nasıl kullanmalı

Az sayıda gösterge seçin. İki üç tane yeterli. Grafiği göstergeyle doldurmak analiz değil, kararsızlık.

Farklı bilgi kaynaklarını birleştirin. Fiyat bazlı bir gösterge artı hacim bazlı bir ölçü, iki fiyat göstergesinden daha bilgilendirici.

Trendi ayırın. Aynı gösterge, trendin yönüne göre farklı yorumlanmalı. Yükselen trendde RSI 75, düşen trendde RSI 75 aynı şey değil.

Göstergeyi karar verici değil, dikkat çekici olarak kullanın. Gösterge size bakmanız gereken yeri gösterir. Kararı bağlamla verirsiniz.

Kendi testlerimizden çıkan ders

Fibonacci seviyelerini tek başına test ettiğimizde zayıf kaldı. Hacim yoğunluğuyla birleştirdiğimizde anlamlı hale geldi.

Aynı prensip bütün göstergeler için geçerli görünüyor. Tek başına bir gösterge, bir tahmin aracı değil. Bağımsız bir kanıtla desteklenmiş bir gösterge, işe yarayan bir bağlam.

Sıradaki

Bir sonraki yazıda risk konusuna geçiyoruz. Risk nedir, nasıl ölçülür ve neden getiriden önce gelir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.