Risk bütçesi: riski bir bütçe gibi paylaştırmak

Para değil risk sınırlıdır

Portföyünüzün taşıyabileceği bir toplam risk seviyesi var: dalgalanmaya, düşüşe ne kadar dayanabileceğiniz. Bu, gerçek kısıtınız. Her pozisyon, bu toplam riskten bir pay tüketir. Risk bütçesi, bu payları bir bütçe kalemleri gibi görmek demek.

Bir pozisyona “risk bütçemin yüzde 20’sini ayırıyorum” dediğinizde, o pozisyonun portföyün toplam dalgalanmasına yüzde 20 katkı yapmasını kastedersiniz. Bu, ona ne kadar para koyduğunuzdan farklı bir şey. Oynak bir pozisyon, az parayla bile büyük bir risk bütçesi tüketebilir.

Neden para bütçesinden üstün

Para bütçesinin sorunu, riskin gizli kalması. Yüzde 10 para koyduğunuz bir pozisyon, oynaklığına göre riskin yüzde 5’ini de yüzde 40’ını da üretebilir. Para size bunu söylemez. Risk bütçesi ise doğrudan asıl önemli olana, portföyün nasıl sarsılacağına odaklanır.

Bu bakış, gizli risk yığılmalarını ortaya çıkarır. Para açısından dengeli görünen bir portföy, risk açısından tek bir oynak pozisyonun hakimiyetinde olabilir. Risk bütçesiyle bakınca bu hemen görünür.

Ortak riskleri de hesaba katmak

Risk bütçesinin ince tarafı, pozisyonların birbirinden bağımsız olmaması. İki hisse aynı yönde hareket ediyorsa (yüksek korelasyon), bir arada tükettikleri risk, ayrı ayrı tükettiklerinin toplamından büyük olur. Çünkü ikisi aynı anda düşer, sarsıntıyı çakıştırırlar.

Bu yüzden gerçek risk bütçesi, sadece tek tek pozisyonların oynaklığına değil, aralarındaki ilişkiye de bakar. Aynı sektördeki iki hisse, risk bütçesinden düşünülenden çok daha fazla pay tüketir. Bu, sektör yoğunlaşmasının neden bu kadar sinsi olduğunu bir kez daha gösterir.

Pratik bir uygulama

Tam bir risk bütçesi hesabı, ölçüm gerektirir ama fikri kabaca da uygulayabilirsiniz. Her pozisyon için sorun: bu, portföyümün sarsılmasına ne kadar katkı yapıyor? Çok oynaksa, aynı yönde hareket eden başka pozisyonlarım varsa, katkısı büyüktür ve boyutunu buna göre kısmam gerekir.

Amaç, hiçbir tek riskin bütçenin çoğunu tüketmemesi. Tıpkı bir aile bütçesinde tek bir kalemin geliri yutmasına izin vermediğiniz gibi, risk bütçesinde de tek bir pozisyonun ya da tek bir temanın toplam riski ele geçirmesine izin vermezsiniz.

Bütçeyi bilinçli dağıtmak

Risk bütçesini eşit dağıtmak zorunda değilsiniz. En güçlü, en yüksek beklentili fikirlere daha büyük bir risk payı ayırabilirsiniz. Ama bu bilinçli bir tercih olmalı, kazayla oluşmuş bir yığılma değil. Fark burada: risk bütçesiyle, riski nereye koyduğunuzu bilirsiniz. Onsuz, risk kendini nereye koyacağına kendi karar verir ve genelde en kötü yere koyar.

Sıradaki

Sıradaki yazıda stop-loss emirlerini ele alıyoruz. Bir pozisyonu otomatik sınırlamanın mantığını ve sık düşülen tuzaklarını.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.