Bir şirketi en iyi kim bilir sorusu kolay. Genel müdür, finans direktörü, yönetim kurulu üyeleri.
Bu kişiler kendi şirketlerinin hisselerini aldıklarında ya da sattıklarında bunu bildirmek zorundalar. ABD’de SEC’e Form 4 ile iki iş günü içinde, Türkiye’de KAP üzerinden. Yani elimizde, şirketi en iyi bilen kişilerin ne yaptığına dair kamuya açık ve taze bir veri var.
Soru şu: bu veri işe yarıyor mu.
Alım ve satım aynı şey değil
En önemli ayrım bu ve çoğu kişi karıştırıyor.
Bir yöneticinin hisse satması için sayısız sebep olabilir. Ev alıyordur, vergi ödüyordur, opsiyon hakkını kullanıp nakde çeviriyordur, portföyünü çeşitlendiriyordur. Servetinin çoğu tek şirketin hissesinde olan biri için satmak son derece rasyoneldir ve şirket hakkında hiçbir şey söylemez.
Alım için ise tek bir sebep var. Fiyatın yükseleceğini düşünüyor.
Bu asimetri, insider verisinin nasıl okunacağını belirliyor. Satımlar büyük ölçüde gürültü, alımlar potansiyel sinyal.
Hangi alım daha anlamlı
Bütün alımlar eşit değil.
Açık piyasadan yapılan alım en anlamlısı. Kişi kendi parasıyla borsadan hisse alıyor. Opsiyon kullanımı ya da hisse bazlı ödül farklı bir şey, orada kişi bir karar vermiyor, hakkını kullanıyor.
Tutara bakın. Milyonluk bir maaş alan genel müdürün küçük bir alım yapması sembolik olabilir. Alımın kişinin servetine göre büyüklüğü önemli.
Kim aldığına bakın. Finans direktörünün alımı, tanıtım direktörünün alımından daha bilgilendirici. Sayıları en iyi bilen kişi odur.
Birden fazla kişinin aynı dönemde alması güçlü bir işaret. Tek kişinin kişisel kararı olabilir ama üç yönetici aynı ay içinde alıyorsa ortak bir görüş var demektir.
Düşüş sonrası yapılan alım daha anlamlı. Hisse çakılmışken alan yönetici, piyasanın aşırı tepki verdiğini düşünüyor demektir.
Zamanlama meselesi
Insider alımlarının bilgi değeri hemen değil, aylar içinde ortaya çıkma eğiliminde. Yöneticinin bildiği şey genelde bir sonraki çeyreğin nasıl gideceğidir, ertesi haftanın değil.
Bu yüzden bu veriyi kısa vadeli işlem sinyali olarak kullanmak zor. Orta vadeli bir teyit unsuru olarak daha anlamlı.
Türkiye tarafı
KAP’ta içeriden öğrenenlerin işlemleri bildiriliyor. Veri ABD’ye göre daha az yapılandırılmış ama toplanabilir durumda.
Türkiye’de dikkat edilecek ek bir nokta var: şirketin kendi hisse geri alım programları. Bunlar insider alımı değil, şirketin kendi kararı. Bilgi değeri farklı ve genelde daha zayıf, çünkü geri alım kararı bazen fiyatı desteklemek için alınıyor, gerçek bir değer görüşü yansıtmayabiliyor.
Kurumsal taraf
Insider verisinin yanında bir de kurumsal yatırımcı verisi var. ABD’de 100 milyon dolar üstü varlığı yöneten kurumlar çeyrek sonundan 45 gün sonra portföylerini açıklamak zorunda.
Buradaki sorun gecikme. 45 gün eski bir portföy görüyorsunuz ve fon o pozisyonu çoktan kapatmış olabilir. Yani bunu sinyal olarak kullanmak riskli.
Buna karşılık uzun vadeli yatırım yapan fonların pozisyonlarını izlemek fikir kaynağı olarak faydalı. Neyin alındığından çok, hangi şirketlerin bu tür yatırımcıların radarına girdiğini görürsünüz.
Nasıl kullanmalı
Insider alımını başlangıç noktası olarak kullanın, sonuç olarak değil.
Pratik akış şu olabilir. Anlamlı bir alım görürsünüz, şirketi listeye alırsınız. Sonra normal analizinizi yaparsınız: finansal sağlık, değerleme, trend. Alım tek başına alma sebebi değil, bakma sebebi.
Alımın kendisinden çok, alımın neden yapıldığını anlamaya çalışın. Şirket yakın zamanda kötü bir haber mi aldı ve yönetici aşırı tepki mi görüyor. Yeni bir yatırım mı devreye giriyor. Bu bağlamı bulmak, işlemin kendisinden daha değerli.
Sınırlar
Insider verisinin tahmin gücü akademik literatürde pozitif ama mütevazı. Yani işe yarıyor ama tek başına bir strateji kuracak kadar güçlü değil.
Ayrıca herkes bu veriye erişebiliyor. Bildirimler kamuya açık ve otomatik olarak takip ediliyor. Kolay erişilen bilginin fiyata yansıması hızlı olur.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.