Fibonacci düzeltme seviyeleri teknik analizin en popüler araçlarından biri. Bir yükselişin dibini ve tepesini işaretlersiniz, program 0,236, 0,382, 0,5, 0,618 ve 0,786 seviyelerini çizer. Fiyat geri çekildiğinde bu çizgilerden dönmesi beklenir.
Popülerliğine rağmen akademik literatürde durumu iç açıcı değil. Fibonacci seviyelerini tek başına test eden çalışmalar genelde şu sonuca varıyor: rastgele çizilmiş seviyelerden anlamlı biçimde daha iyi değil.
Bu bulguyu görmezden gelmek yerine ciddiye alıp şunu sorduk: o zaman insanlar neden bu kadar çok kullanıyor ve gerçekten hiç mi bilgi yok.
Neden tek başına çalışmıyor
İki temel sorun var.
Birincisi, seviyelerin sayısı. Beş ana seviye çiziyorsunuz ve aralarına 0,618 üstü uzantıları da eklerseniz sayı daha da artıyor. Bir aralıkta bu kadar çok çizgi varken fiyatın bunlardan birine yakın olma ihtimali zaten çok yüksek. Sonradan bakınca “işte tam 0,618’den döndü” demek kolay.
İkincisi, dip ve tepenin seçimi keyfi. Hangi salınımı baz alacağınıza siz karar veriyorsunuz. Farklı zaman aralığı seçen iki kişi tamamen farklı seviyeler elde ediyor. Öznel bir girdiden objektif bir sonuç çıkmıyor.
Confluence fikri
Fibonacci’yi anlamlı kılan şey, onu bağımsız bir başka kanıtla birleştirmek. Buna confluence, yani birleşme deniyor.
Mantık şu. Fibonacci seviyesi geometrik bir hesap, gerçek işlem verisiyle ilgisi yok. Volume Profile ise tamamen gerçek işlem verisi, geometriyle ilgisi yok. İkisi tamamen farklı yerlerden geliyor.
Şimdi bir Fibonacci seviyesinin, aynı zamanda hacim histogramında yüksek bir düğüme denk geldiğini düşünün. Bu tesadüf olabilir ama iki bağımsız yöntem aynı fiyatı işaret ediyor demektir. Ve o fiyatta gerçekten büyük hacim el değiştirmiş.
Biz modelde tam olarak bunu ölçüyoruz. Fiyatın en yakın Fibonacci seviyesine uzaklığı ile en yakın hacim düğümüne uzaklığını birlikte alıyoruz. İkisi de küçükse confluence var demektir.
Ölçtüğümüz fark
Bu birleşme mesafesinin tek başına tahmin gücünü ölçtük. Kesitsel bilgi katsayısı eksi 0,035 çıktı. Yani mesafe azaldıkça sonraki ay getirisi artıyor.
Bu değer volatilitenin katsayısı kadar güçlü değil ama sıfır da değil. Ve önemli olan şu: saf Fibonacci mesafesi tek başına çok daha zayıf kalıyor. Hacim düğümüyle birleştirdiğinizde anlam kazanıyor.
Modelin ilk versiyonunda daha naif bir formül kullanıyorduk ve önerdiği hisseler aslında POC’a hiç yakın değildi. Formülü fiyat merkezli hale getirip iki mesafeyi birlikte kullanınca öneriler gerçekten yoğunluk bölgesindeki hisselere kaydı. Bu, formülün ne ölçtüğünü doğru tarif etmenin ne kadar önemli olduğunu gösterdi.
Pratikte nasıl kullanmalı
Fibonacci’yi giriş sinyali olarak değil, bağlam olarak kullanın. Yani “0,618’e geldi, aldım” değil, “0,618’e geldi ve orada ciddi hacim var ve hisse uzun vadeli trendinin üstünde” şeklinde.
Salınım seçimini otomatikleştirin. Elle dip tepe seçmek her defasında farklı sonuç verir. Biz sabit bir geriye bakış penceresinde en yüksek ve en düşüğü otomatik alıyoruz. Sonuç bazen sizin çizeceğinizden farklı oluyor ama en azından tutarlı ve test edilebilir.
Seviye sayısını azaltın. 0,382, 0,5 ve 0,618 pratikte yeterli. Ne kadar çok çizgi çizerseniz o kadar çok tesadüf yakalarsınız.
Kaç seviye gerçekten önemli
Literatürde en çok savunulan seviye 0,5. İlginç olan şu ki 0,5 aslında bir Fibonacci sayısı bile değil, sadece aralığın ortası. Yani en çok işe yarayan seviye, Fibonacci ile en az ilgili olanı.
Bu da şunu düşündürüyor. Belki de burada çalışan şey Fibonacci’nin kendisi değil, bir yükselişin yarısını geri vermenin doğal bir denge noktası olması. Piyasa katılımcılarının çoğunun aynı yere bakıyor olması da kendi kendini doğrulayan bir etki yaratıyor olabilir.
Uygulamada
Grafik ekranında Fibonacci seviyeleri otomatik çiziliyor ve Volume Profile ile aynı grafikte üst üste görünüyor. İkisinin kesiştiği bölgeleri gözle görmek, sayısal skoru anlamayı da kolaylaştırıyor.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.