FINEMAR

Bilanço iyi geldi ama fiyat neden yavaş tepki veriyor

Finemar Araştırma8 Temmuz 20263 dk okumaGüncelleme: 27 Temmuz 2026

Bilanço sonrası sürükleniş

Ball ve Brown 1968’de fark etti, Bernard ve Thomas 1989-1990’da keskinleştirdi. Adı bilanço sonrası sürükleniş.

Bulgu şu: bir şirket beklentiyi aşan bir bilanço açıkladığında, fiyat o gün tam olarak ayarlanmıyor. Yükselişin bir kısmı sonraki haftalara, hatta aylara yayılıyor.

Yani sürpriz iyi bilanço açıklayan hisseler, açıklamadan sonra da bir süre yükselmeye devam ediyor. Sürpriz kötü bilanço açıklayanlar düşmeye devam ediyor.

Fiyat bilgiye anında değil, kademeli tepki veriyor.

Bilanço sürprizi sonrası fiyat: anında değil, kademeli bilanço günü pozitif sürpriz: sürükleniş yukarı negatif sürpriz: sürükleniş aşağı öncesi Fiyatın hareketi bilanço gününde bitmiyor, haftalarca sürüyor. Etkin piyasa varsayımına aykırı.

Neden oluyor

Bernard ve Thomas’ın açıklaması, yatırımcıların yetersiz tepki vermesi.

Yatırımcılar mevcut kârın, gelecekteki kâr için ne anlama geldiğini tam olarak kavrayamıyor. Bir çeyrek iyi geldiğinde, bunun bir sonraki çeyreğin de iyi geleceğine dair taşıdığı bilgiyi hemen fiyatlamıyorlar.

Kârlar birbirini takip etme eğiliminde. İyi bir çeyrek genelde bir sonraki iyi çeyreği getiriyor. Ama yatırımcılar bu bağlantıyı yavaş kuruyor. Sürükleniş, bu yavaş kavrayıştan doğuyor.

Beklentiyi aşmak, iyi olmak değil

Kritik bir nokta var: önemli olan bilançonun iyi olması değil, beklentiyi aşması.

Zaten herkesin beklediği iyi bir bilanço açıklandığında sürükleniş oluşmuyor, çünkü sürpriz yok. Fiyat o bilançoyu çoktan içermiş.

Sürüklenişi yaratan şey, beklentiden sapma. Bu, KAP bildirimleri ve makro göstergeler yazılarımızda vurguladığımız beklenti farkı kuralının bir başka uygulaması.

Bu yüzden sürüklenişi kullanmak için analist beklentilerini ve konsensüsü bilmeniz gerekiyor. Bilanço rakamı tek başına yeterli değil.

Gelişmekte olan piyasalarda daha güçlü

Sürükleniş dünyanın hemen her piyasasında bulundu. Griffin ve arkadaşları hem az hem çok gelişmiş piyasalarda kanıt buldu.

Ama bir kalıp var: ABD gibi gelişmiş piyasalarda etki zamanla zayıflıyor. Gelişmekte olan piyasalarda ise daha güçlü kalma eğiliminde.

Sebebi mantıklı. Sürükleniş bir yetersiz tepki anomalisi. Bilginin fiyata yansıması ne kadar yavaşsa, sürükleniş o kadar güçlü. Gelişmiş piyasalarda çok sayıda analist ve hızlı bilgi akışı bu gecikmeyi azaltıyor. Az takip edilen, daha az verimli piyasalarda gecikme, dolayısıyla sürükleniş daha büyük.

Bu, Türkiye için umut verici bir bulgu. Az analist takibi ve yüksek bireysel yatırımcı ağırlığı, sürüklenişin burada güçlü olabileceğini düşündürüyor. Ama bunu doğrudan test etmek gerekiyor, elimizde spesifik BIST bulgusu yok.

Bizim uygulamamızla ilişkisi

Uygulamamızda bir bilanço sonrası sürükleniş modülü zaten var. Ve elimizde 600 civarında şirketin yapısal bilanço verisi var.

Bu ikisi birleştiğinde, sürüklenişi Türkiye’de sistematik olarak test etmek ve kullanmak için gereken malzeme oluşuyor. Yapılması gereken: her bilanço için sürpriz büyüklüğünü ölçmek (beklentiye göre sapma), sonra sonraki dönem getirisini izlemek.

Sürprizi ölçmenin zorluğu, güvenilir bir beklenti serisi gerektirmesi. Konsensüs tahmini yoksa, geçmiş kâr trendinden bir beklenti üretmek gerekiyor. Bu, denenmeye değer bir yön.

Uygulama zorlukları

Sürüklenişin bilinen sınırları var.

İşlem maliyeti önemli. Sürükleniş çoğu zaman az takip edilen, illikit hisselerde daha güçlü ve tam da o hisselerde işlem maliyeti yüksek. Kağıt üstündeki getirinin bir kısmı burada eriyor.

Zamanlama gerektiriyor. Bilanço açıklandıktan sonra hızlı hareket etmek gerekiyor, çünkü sürükleniş zamanla tükeniyor.

Ve gelişmiş piyasalarda zayıflaması, anomalilerin ölme eğiliminin bir hatırlatıcısı. Türkiye’de güçlü olsa bile, zamanla zayıflayabilir.

Pratik ders

Bir şirket beklentiyi aşan bir bilanço açıkladığında, ilk gün her şeyin fiyatlandığını varsaymayın. Tarihsel olarak, iyi sürprizler bir süre yukarı sürüklenme eğiliminde.

Ama bunu kullanmak için sürprizin gerçekten sürpriz olduğundan emin olun. Beklentiyi bilmeden bilançonun iyi mi kötü mü olduğunu söyleyemezsiniz.

Ve kötü sürprizin tersi de geçerli: sürpriz kötü bilanço açıklayan hisseden, ilk gün düştü diye “artık ucuzladı” mantığıyla almak riskli. Sürükleniş aşağı yönde de çalışıyor.

Kaynaklar

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.

Temel AnalizKantitatifBIST

Bu analizleri kendi hisseleriniz için yapın

586 BIST hissesinin bilanço, çarpan, temettü ve model skorları Finemar terminalinde hazır.

Ücretsiz Dene →

İlgili Yazılar

Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.