İsabet oranı
Çalışmalar hedef fiyatların isabetini çeşitli şekillerde ölçüyor.
Bir bulguya göre 12 aylık ufukta hedef fiyat isabeti yaklaşık yüzde 74. Kulağa yüksek geliyor ama tanıma bağlı: fiyatın bir noktada hedefe değmesi mi sayılıyor, yıl sonunda hedefte olması mı.
Başka bir ölçümde bir yıllık ufukta ortalama mutlak hata yüzde 39 çıkıyor. Yani hedefler, ortalama olarak gerçekleşen fiyattan yaklaşık yüzde 40 sapıyor. Bu ciddi bir hata payı.
İki sonuç çelişmiyor. Fiyat oynak olduğu için, bir noktada hedefe değme ihtimali yüksek. Ama tam olarak hedefte olma isabeti düşük.
Sistematik iyimserlik
Daha önemli bir bulgu var: hedef fiyatlar sistematik olarak fazla iyimser.
Hedefler hem yukarı hem aşağı hareketlerin büyüklüğünü abartma eğiliminde, ama özellikle yukarı tarafta. Genel olarak fazla pozitif fiyatlanıyorlar.
Bunun yapısal sebepleri var. Analistlerin çoğu “al” tavsiyesi veriyor, “sat” tavsiyesi nadir. Sebeplerden biri iş ilişkileri: analistin çalıştığı kurum, incelediği şirketle iş yapıyor olabiliyor. Olumsuz rapor bu ilişkiyi zorlaştırıyor.
En ilginç bulgu: aşırı iyimserlik ters çalışıyor
Araştırmalar şunu gösteriyor: yatırımcılar analist tahminlerine fazla ağırlık veriyor ve öngörülebilir analist önyargılarını görmezden geliyor. Sonuç olarak analistler aşırı iyimserken getiriler öngörülebilir biçimde negatif oluyor.
Yani en yüksek, en heyecanlı hedef fiyatlar, ortalama olarak en kötü getiriyi öngörüyor.
Bu şaşırtıcı ama düşük volatilite ve piyango etkisiyle aynı davranışsal kökene sahip. Aşırı iyimserlik, aşırı fiyatlama demek. Aşırı fiyatlanan varlık düşük getiri veriyor.
“Analistler bu hisse için çok pozitif” cümlesi, göründüğünün tersine bir uyarı işareti olabiliyor.
Bilginin çoğu revizyon anında
Hedef fiyatın seviyesinden çok, değişimi bilgi taşıyor.
En elverişsiz revizyonlara piyasa tepkisi eksi yüzde 4 civarında, en elverişli revizyonlara artı yüzde 3 civarında. Yani revizyonlar kısa vadede fiyatı hareket ettiriyor.
Ama bu tepki büyük ölçüde revizyon anında fiyatlanıyor. Haberi gördüğünüzde iş işten geçmiş oluyor. Uzun vadede hedef fiyatı takip etmenin değeri ise tartışmalı, çalışmalar karışık sonuçlar veriyor.
Bizim uygulamamızla ilişkisi
Uygulamamızda kurum hedef fiyatları zaten toplanıyor. Bu literatür, o veriyi nasıl kullanacağımızı şekillendiriyor.
Tek bir hedef fiyata bakmak yerine, birkaç kurumun konsensüsüne bakmak daha güvenilir. Tek analist yanılabilir, ortalama daha az.
Hedef fiyatın mutlak seviyesinden çok, değişimini izlemek daha bilgilendirici. Bir kurumun hedefini düşürmesi, seviyeden daha çok şey söylüyor.
Ve aşırı iyimserlikten şüphelenmek gerekiyor. Bir hisse için hedeflerin çok yükseldiği ve herkesin coşkulu olduğu durum, bir alım fırsatı değil, dikkat sebebi olabilir.
Hedef fiyat nasıl okunmalı
Hedef fiyatı bir tahmin olarak değil, bir varsayım demeti olarak görün.
Değerleme yazımızda anlattığımız gibi, her hedef fiyat bir hesabın çıktısı ve o hesabın varsayımları raporda yazıyor. Hangi büyüme, hangi iskonto oranı kullanılmış.
Varsayımları okumadan hedef fiyata bakmak, duyarlılık tablosunun tek bir hücresine bakmak gibi. Sayı kesin görünüyor ama arkasındaki belirsizlik gizli.
Analistlerin faydası ne
Bu, analistlerin işe yaramadığı anlamına gelmiyor.
Analist raporlarının asıl değeri hedef fiyatta değil, içerdiği analizde. Sektör dinamikleri, şirketin rekabet konumu, riskler, katalizörler. Bu bilgi, tek bir sayıdan çok daha faydalı.
Yani raporu okuyun ama sonundaki hedef fiyata takılmayın. Değerli olan, o hedefe nasıl varıldığının anlatısı.
Çıkarım
Hedef fiyatlar ortalama olarak fazla iyimser ve isabetleri sınırlı.
En yüksek, en heyecanlı hedefler paradoksal biçimde en kötü getiriyi öngörme eğiliminde. Bir hisse etrafındaki analist coşkusu, göründüğünün tersine bir uyarı olabilir.
Konsensüse bakın, seviyeden çok değişimi izleyin, ve asıl değeri hedef sayıda değil raporun içindeki analizde arayın.
Kaynaklar
- Betting against analyst target price, Journal of International Financial Markets
- Analyst target price and dividend forecasts and expected stock returns, Journal of Asset Management
- A multi-dimensional assessment of the accuracy of analyst target prices
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.