Sıklığı belirleyen: stratejinin doğası
Doğru yenileme sıklığı, taramanızın hangi faktöre dayandığına bağlı. Çünkü farklı faktörler farklı hızlarda değişir.
Değer ve kalite, yavaş değişen özellikler. Bir şirketin ucuzluğu ya da sağlamlığı, günden güne pek değişmez; çeyreklik bilançolarla, yılda birkaç kez güncellenir. Bu tür taramaları çok sık yenilemek anlamsız, çünkü liste zaten pek değişmez. Çeyreklik ya da yarı yıllık yenileme genelde yeterli.
Momentum, hızlı değişen bir özellik. Bugünün kazananı, birkaç ay sonra kaybeden olabilir. Momentum taraması, işe yaraması için daha sık yenileme gerektirir, genelde aylık. Aksi halde, momentum kaybolmuş hisseleri tutmaya devam edersiniz.
Sık yenilemenin bedeli
Her yenileme, portföyü değiştirmek demek: bazı hisseleri satıp yenilerini almak. Ve her işlem, maliyet demek: komisyon, alış-satış farkı, vergi. Bu maliyetler, devir hızı arttıkça birikir ve getiriyi sessizce yer.
Kendi deneyimimizde bunun ne kadar önemli olduğunu gördük. Aylık yüzde 85 gibi yüksek bir devir hızı, yıllık getiriden yaklaşık 10 puanlık bir maliyet çıkarıyordu. Yani kağıt üzerinde harika görünen bir strateji, yüksek devir maliyeti yüzünden gerçekte çok daha mütevazı bir sonuç veriyordu. Sık yenileme, bu maliyeti şişirir.
Seyrek yenilemenin bedeli
Öte yandan çok seyrek yenileme de bir maliyet taşır: fırsatları ve sinyalleri kaçırma. Yılda bir yenilenen bir momentum taraması, momentumun büyük kısmını kaçırır çünkü sinyal çoktan değişmiştir. Değeri kaybetmiş, artık kriterlere uymayan hisseleri gereksiz yere tutmaya devam edersiniz.
Yani denge, iki maliyet arasında: sık yenilemenin işlem maliyeti ile seyrek yenilemenin kaçırılan fırsat maliyeti. Optimal sıklık, faktörün değişim hızıyla eşleşen sıklıktır.
Eşik bazlı yenileme
Takvime bağlı yenileme (her ay, her çeyrek) yerine, eşik bazlı bir yaklaşım da mümkün. Portföyü sürekli yenilemek yerine, sadece bir pozisyon kriterlerden belirgin biçimde saptığında değiştirmek. Bu, gereksiz işlemi azaltır: bir hisse hala kriterlere makul biçimde uyuyorsa, sırf takvim geldi diye değiştirmezsiniz.
Bu yaklaşım, devir hızını düşürür ve maliyeti azaltır. Sadece gerçekten gerektiğinde işlem yaparsınız, takvimin dayattığı için değil.
Türkiye bağlamında ek dikkat
BIST’te işlem maliyetleri ve vergi boyutu, yenileme sıklığı kararını daha da önemli kılar. Yüksek devir, hem komisyonu hem potansiyel vergi yükünü artırır. Ayrıca yüksek volatiliteli bir piyasada, sık yenileme sizi gürültüye tepki vermeye iter: geçici fiyat hareketleri yüzünden hisse değiştirir, sonra pişman olursunuz.
Bu yüzden BIST’te, özellikle bireysel yatırımcı için, daha seyrek ve daha disiplinli bir yenileme genelde daha iyi. Sürekli müdahale etme dürtüsüne direnmek, çoğu zaman en kârlı kararlardan biri.
Sıradaki
Sıradaki yazıda taramadan portföye geçişi, yani son alım kararını ele alıyoruz. Süzülmüş bir listeden gerçek bir portföye nasıl geçileceğini.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.