Hisse tarama yapan çoğu kişi bir noktada temettü verimine göre sıralama yapar. Listenin en üstünde yüzde 15, yüzde 20 verimle duran isimler görünür. İlk tepki hep aynıdır: bu nasıl bir fırsat.
Genelde fırsat değildir.
Formülün paydası
Temettü verimi çok basit bir kesir. Hisse başına ödenen temettüyü hisse fiyatına bölersiniz.
Bu kesrin büyümesinin iki yolu var. Ya şirket temettüyü artırmıştır ya da fiyat düşmüştür.
İkisi tamamen farklı hikayeler ama tarama ekranında ikisi de aynı sayı olarak görünür. Fiyatı yarıya inen bir şirketin verimi otomatik olarak ikiye katlanır. Şirkette hiçbir şey iyileşmemiştir, aksine kötüleşmiştir.
Bu yüzden yüksek verim listesinin üst sıraları çoğu zaman iyi şirketlerin değil, fiyatı çakılmış şirketlerin listesidir.
Geçmiş temettü, gelecek temettü değil
İkinci sorun daha da sinsi. Gördüğünüz verim geçen sene ödenmiş temettüyle hesaplanır. Ama siz bugün alıyorsunuz ve gelecek yılın temettüsünü alacaksınız.
Zor bir yıl geçiren şirket temettüyü keser ya da düşürür. Verim ekranda hâlâ yüzde 18 görünürken gerçekleşen verim sıfır olur. Üstelik temettü kesintisi genelde fiyatı da düşürür, yani iki taraftan birden kaybedersiniz.
Bakılması gereken üç şey
Ödeme oranı. Şirket net kârının ne kadarını dağıtıyor. Yüzde 30 ile 60 arası genelde sağlıklıdır. Yüzde 100’ün üzerindeyse şirket kazandığından fazlasını dağıtıyor demektir. Bu bir yıl olabilir, sürekli olamaz.
Nakit akımı. Kâr muhasebesel bir kavramdır, temettü nakitle ödenir. Serbest nakit akımı temettüyü karşılamıyorsa şirket ya borçlanarak ya varlık satarak dağıtıyor demektir. İkisi de sürdürülebilir değil.
Geçmiş süreklilik. Beş on yıllık temettü geçmişine bakın. Her yıl düzenli ödeyen bir şirketle üç yılda bir ödeyen şirket aynı değildir, verim sayıları benzer olsa bile. Kesinti geçmişi olan şirket tekrar keser.
Türkiye’ye özgü kısım
Enflasyon muhasebesi sonrası kâr rakamları ciddi şekilde değişti. Bu da ödeme oranı hesabını doğrudan etkiliyor. Bir şirketin ödeme oranı düzeltme öncesi makul görünürken düzeltme sonrası çok yüksek çıkabiliyor.
Ayrıca yüksek faiz ortamında temettü hissesinin cazibesi mevduatla yarışır. Mevduat faizi yüzde 40 iken yüzde 8 verimli bir hisseyi temettü için almak pek anlamlı değil. Temettü hissesi almanın mantığı, temettünün zamanla büyümesi beklentisidir. Sabit bir nakit akımı istiyorsanız zaten hisse senedi doğru araç değil.
Sağlıklı temettü hissesi nasıl görünür
Verim çarpıcı değildir, genelde ortalamanın biraz üstündedir. Ödeme oranı makuldür. Temettü tutarı yıllar içinde artıyordur, sıçramalı değil kademeli. Şirketin ana faaliyeti nakit üretir, döngüsel değildir. Borç seviyesi kontrollüdür.
Bu profil sıkıcı görünür. Sıkıcı olması iyi haber. Temettü yatırımının bütün mantığı tahmin edilebilirlik üzerine kurulu.
Kaç yıla bakmalı
En az beş yıl, mümkünse on. Bir kriz dönemini içermeli. 2018 ve 2020 gibi zor yıllarda temettüsünü koruyabilmiş şirket, korumayanla aynı kategoride değil. Bu bilgi hiçbir verim sıralamasında görünmez, ancak geçmişe bakarak çıkar.
Uygulamada
Temettü karnesi sekmesinde her hisse için yıllık ödeme geçmişi, ödeme oranı, verim serisi ve süreklilik durumu bir arada duruyor. Yaklaşan temettü takvimi de ayrı listeleniyor. Tek bir verim sayısına bakıp karar vermek yerine seriyi görmek çoğu zaman kararı değiştiriyor.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.