Klasik hacim çubukları grafiğin altında durur ve size sadece şunu söyler: o gün ne kadar işlem oldu. Faydalı bir bilgi ama eksik. Çünkü asıl merak ettiğimiz şey genelde şu: bu hacim hangi fiyattan geçti.
Volume Profile tam olarak bunu yapar. Hacmi zamana değil fiyata göre dağıtır. Grafiğin sağına yatay çubuklar halinde bir histogram çizer. Uzun çubuklar, o fiyat seviyesinde çok işlem gördüğünüz yerlerdir. Kısa çubuklar ise fiyatın hızlıca geçip gittiği bölgeler.
Üç kavram yeter
Volume Profile’ı anlatan onlarca terim var ama işin özü üç tanesinde toplanıyor.
POC (Point of Control). En çok hacmin geçtiği tek fiyat seviyesi. Histogramdaki en uzun çubuk. Bu seviye önemli çünkü alıcı ve satıcının en çok anlaştığı fiyat orasıdır. Piyasa oraya döndüğünde genelde bir denge arayışı görürsünüz.
Value Area (Değer Alanı). Toplam hacmin yaklaşık yüzde 70’inin gerçekleştiği fiyat aralığı. Üst sınırına VAH, alt sınırına VAL denir. Bu aralık, piyasanın “makul fiyat” olarak kabul ettiği bölgedir. Fiyat bu alanın dışına çıktığında ya yeni bir bilgi vardır ya da bir aşırılık.
Yüksek ve düşük hacimli düğümler. Histogramda yerel tepe yapan yerler yüksek hacimli düğüm, çukur yapan yerler düşük hacimli düğümdür. Yüksek hacimli bölgeler fiyatı yavaşlatır, düşük hacimli bölgeler fiyatın hızlı geçtiği boşluklardır.
Neden işe yarıyor
Destek ve direnç çizgilerini çoğu kişi göz kararı çizer. Bir tepe noktası, bir dip, bir yatay çizgi. Bunun problemi şu: o seviyede kaç lot el değiştirdiğini bilmiyorsunuz. Tek bir işlemle oluşmuş bir tepe ile milyonlarca lotun el değiştirdiği bir bölge grafikte aynı görünür.
Volume Profile bu ayrımı yapar. Size hangi seviyelerde gerçekten pozisyon biriktiğini gösterir. Fiyat oraya döndüğünde kâra geçen ve zararda kalan çok sayıda kişi vardır, bu da tepkiyi anlamlı kılar.
Alıcı satıcı ayrımı
Bizim uygulamada profili tek renk çizmiyoruz. Her fiyat kovasındaki hacmi tahmini alış ve satış olarak ikiye ayırıyoruz. Bunun için mum içindeki kapanışın konumuna bakan bir yöntem kullanıyoruz. Kapanış mumun üst tarafındaysa o gün hacmin çoğunun alıcı tarafından geldiğini varsayıyoruz.
Bu kesin bir veri değil, tahmin. Gerçek emir defteri verisi olmadan kesin ayrım yapılamaz. Ama pratikte işe yarıyor: bir destek bölgesinde alış ağırlığının belirgin olması, o bölgenin gerçekten savunulduğunu gösteriyor.
Grafikte ne aramalı, ne aramamalı
Aramaya değer olanlar:
Fiyatın uzun süredir değer alanı içinde sıkışması ve sonra dışarı çıkması. Bu genelde bir hareketin başlangıcıdır.
POC’un zaman içinde yukarı kayması. Denge fiyatı yükseliyor demektir.
Düşük hacimli bir boşluğun altında ya da üstünde fiyatın durması. Boşluklar hızlı geçilir, o yüzden hedef belirlemede işe yarar.
Aramamaya değer olanlar:
Tek başına POC’a dokunma sinyali. POC bir sihirli seviye değil, sadece yoğunluk göstergesi.
Çok kısa dönemli profiller. 20 günlük veriyle çizilmiş bir profil gürültüden ibaret olur. Biz varsayılan olarak 250 işlem günü kullanıyoruz.
Profili tek başına kullanmak. Volume Profile bir bağlam aracıdır, giriş sinyali üretici değil. Trendle, momentumla ya da temel görünümle birlikte anlamlı olur.
Kaç kova kullanmalı
Histogramı kaç dilime böldüğünüz sonucu değiştirir. Çok az kova kullanırsanız her şey tek bir bloğa dönüşür ve ayrım kaybolur. Çok fazla kullanırsanız histogram taranır gibi görünür, hiçbir çubuk anlamlı biçimde öne çıkmaz.
Günlük veride 20 ile 30 arası kova genelde iyi çalışıyor. Bizim varsayılanımız 24. Kısa vadeli çalışıyorsanız daha fazla, uzun vadeli bakıyorsanız daha az kova mantıklı olabilir.
Özet
Volume Profile grafiğe yeni bir çizgi eklemez, var olan bilgiyi farklı bir eksende gösterir. Nerede gerçekten işlem olduğunu bilmek, nerede tepe yapıldığını bilmekten daha faydalıdır. Destek direnç seviyelerinizi göz kararı yerine hacim yoğunluğuna dayandırmak, tek başına bile grafik okumanızı belirgin şekilde değiştirir.
Finemar’da herhangi bir hissenin grafiğini açtığınızda profil otomatik çiziliyor, POC ve değer alanı işaretleniyor. Bakılacak dönem uzunluğunu ve kova sayısını kendiniz ayarlayabiliyorsunuz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.