Temettü nasıl işler
Temettü sürecinin birkaç önemli tarihi var. Şirket önce temettü kararını açıklar: ne kadar, ne zaman ödeneceği belli olur. Sonra bir “temettü hakkı” tarihi gelir: bu tarihte hisseyi elinde tutan, temettüyü alır. Bu tarihten sonra hisse “temettüsüz” işlem görmeye başlar.
Kritik bir teknik gerçek: hisse temettüsüz işlem görmeye başladığında, fiyatı yaklaşık temettü kadar düşer. Bu mantıklı: şirket nakit dağıttığı için, o nakit kadar değer kaybeder. Yani temettü almak, “bedava para” değil. Elinize nakit geçer ama hissenizin fiyatı o kadar düşer. Toplam değeriniz, temettü anında değişmez; sadece bir kısmı hisseden nakde döner.
“Temettü avcılığı” yanılgısı
Bu teknik gerçek, yaygın bir yanılgıyı çürütür: “temettü hakkından hemen önce alıp, temettüyü kapıp satmak.” Bu işe yaramaz, çünkü temettüyü aldığınızda hisse fiyatı zaten o kadar düşer. Aldığınız temettü ile hissedeki değer kaybı birbirini götürür (üstüne işlem maliyeti ve vergi eklenince, muhtemelen zarar edersiniz).
Temettünün gerçek değeri, kısa vadeli bir manevra değil, uzun vadeli bir gelir akışı ve bileşik büyüme. Temettü ödeyen sağlam bir şirketi uzun süre tutmak, düzenli nakit alıp yeniden yatırmak, gerçek fayda budur. Temettü tarihini kollayıp kısa vadeli oyun oynamak, çoğu zaman bir yanılgı.
BIST’in temettü kültürü
BIST’in kendine has bir temettü karakteri var. Bazı şirketler, özellikle olgun ve kârlı olanlar, düzenli ve cömert temettü öder ve bu, yatırımcı tabanının önemli bir kısmını çeker. Öte yandan birçok büyüme odaklı şirket, kârını dağıtmak yerine yeniden yatırıma yönlendirir, hiç ya da az temettü öder.
Bu ikilik, yatırım hedefinize göre seçim yapmanızı gerektirir. Düzenli nakit akışı istiyorsanız, istikrarlı temettü ödeyen şirketlere yönelirsiniz. Büyüme istiyorsanız, kârını yeniden yatıran şirketleri tercih edebilirsiniz. İkisi farklı stratejiler; hangisinin sizin için doğru olduğu, gelir mi büyüme mi aradığınıza bağlı.
Temettü politikası değişkendir
BIST’te önemli bir dikkat noktası: temettü politikaları istikrarlı olmayabilir. Ekonomik koşullar, şirketin nakit ihtiyacı ya da stratejik kararlar, bir şirketi temettüsünü kesmeye, azaltmaya ya da artırmaya itebilir. Geçen yıl cömert temettü ödeyen bir şirket, bu yıl hiç ödemeyebilir.
Bu yüzden bir hisseyi sadece geçmiş temettüsüne bakarak seçmek riskli. Önemli olan, şirketin uzun vadeli temettü niyeti ve kapasitesi: sürdürülebilir bir nakit üretimi ve istikrarlı bir temettü politikası. Tek bir yılın yüksek temettüsü, gelecek yılların garantisi değil.
Enflasyon ve reel temettü
Son olarak, temettüyü de reel gözle okumak gerekir. Nominal temettü büyümesi cazip görünebilir ama enflasyonun altındaysa, reel geliriniz azalıyor demektir. Gerçek bir temettü hissesi, enflasyonu geçen, alım gücü olarak büyüyen bir temettü sunar. BIST’te temettü değerlendirirken, “temettü arttı” değil, “temettü enflasyonu geçti mi” doğru soru. Bu bakış, sahte bir gelir artışı hissinden korur.
Sıradaki
Sıradaki yazıda endeks değişikliklerini ele alıyoruz. Bir hissenin BIST 100 ya da BIST 30’a girmesi ya da çıkmasının fiyatı nasıl etkilediğini.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.