Neden cazip
Stop-loss’un mantığı psikolojik olarak güçlü. En büyük yatırım hatalarından biri, zarardaki bir pozisyona duygusal bağlanıp onu dibe kadar taşımak. Stop-loss, bu kararı önceden ve soğukkanlıyken verdirir. Fiyat düştüğünde panik yapıp ne yapacağınızı düşünmezsiniz, kural devreye girer.
Ayrıca stop-loss, felaket senaryolarına karşı korur. Bir şirket gerçekten çökmeye başladıysa, erken çıkmak sizi tam yıkımdan kurtarabilir. Aşağı yönlü riski sınırlamanın mekanik bir yolu.
İlk tuzak: gürültüye takılmak
Stop-loss’un en yaygın sorunu, piyasanın normal dalgalanmasına takılıp sizi iyi bir pozisyondan erken çıkarması. Hisseler her gün rastgele iner çıkar. Stop seviyeniz çok yakınsa, bu gürültü sizi vurur: hisse geçici olarak düşer, stop tetiklenir, siz satarsınız, sonra hisse toparlanır ve siz izlersiniz.
Bu, özellikle oynak hisselerde ve oynak piyasalarda acı verici. BIST gibi yüksek volatiliteli bir piyasada, dar bir stop, sürekli tetiklenip sizi en kötü anlarda satmaya zorlayabilir. Stop seviyesi, hissenin normal dalgalanmasını hesaba katacak kadar geniş olmalı, yoksa gürültü sizi biçer.
İkinci tuzak: dipte satmak
Stop-loss, tanımı gereği fiyat düşerken sattırır. Yani en kötü fiyata yakın çıkarsınız. Piyasa genelinde bir panik satışı sırasında, herkesin stopları aynı anda tetiklenir ve bu, düşüşü hızlandırır. Siz de sürünün en dibinde satanlardan biri olursunuz. Toparlanma geldiğinde ise dışarıda kalırsınız.
Bu yüzden mekanik stop-loss, trend takip eden bazı stratejilerde işe yararken, değer temelli uzun vadeli yatırımda çoğu zaman zarar ettirir. Ucuza aldığınız bir hisse daha da ucuzladığında, tez hala geçerliyse, satmak değil almak gerekebilir. Stop-loss burada tersini yaptırır.
Fiyat stopu yerine tez stopu
Daha sağlam bir yaklaşım, çıkışı fiyata değil teze bağlamak. “Fiyat yüzde 15 düşerse satarım” yerine, “şirketin şu temel göstergesi bozulursa satarım” demek. Bu, sizi geçici fiyat gürültüsünden korur ama gerçek bir bozulmada çıkmanızı sağlar.
Tez stopu, fiyat stopundan daha çok emek ister çünkü sürekli izleme gerektirir. Ama uzun vadeli yatırımcı için çok daha mantıklı. Fiyatın kendisi değil, fiyatın arkasındaki gerçeklik karar verir.
Ne zaman hangisi
Kısa vadeli, teknik, trend takip eden işlemlerde fiyat stopu yerinde olabilir: orada zaten fiyat hareketine oynarsınız. Uzun vadeli, temel analize dayalı yatırımda ise tez stopu daha uygun. Kendi stratejinizin hangisi olduğunu bilmek, doğru stop yaklaşımını seçmenin anahtarı. En büyük hata, iki stratejiyi karıştırıp uzun vadeli bir pozisyona kısa vadeli bir stop koymak ve gürültüde biçilmek.
Sıradaki
Sıradaki yazıda Kelly kriterini ele alıyoruz. Optimal bahis boyutunu hesaplayan bu ünlü formülü ve neden tamını kullanmanın tehlikeli olduğunu.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.