FINEMAR

'Desil analizi: bir modeli anlamanın en kolay yolu'

Finemar Araştırma9 Mart 20263 dk okumaGüncelleme: 24 Temmuz 2026

Nasıl yapılıyor

Çok basit.

Her ayın sonunda bütün hisseleri modelinizin skoruna göre sıralıyorsunuz.

Sıralamayı on eşit gruba bölüyorsunuz. Her gruba desil deniyor. Birinci desil en yüksek skorlular, onuncu desil en düşükler.

Her grubun sonraki ay ortalama getirisine bakıyorsunuz.

Sonra bunu bütün aylar için tekrarlayıp ortalama alıyorsunuz.

İyi bir model nasıl görünür: desil merdiveni 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 en iyi skor en kötü skor desiller (modelin skoruna göre)

Neye bakılıyor

Merdiven düzgün mü? İyi bir modelde desiller arasında düzenli bir azalma olmalı. Birinciden onuncuya doğru kademeli iniş.

Sadece uçlarda fark varsa ve ortadaki desiller karışıksa, model belki sadece uç durumları ayırt ediyordur. Bu daha zayıf bir sinyal.

Yayılım ne kadar? En üst desil ile en alt desil arasındaki fark. Bu, modelin ayırt etme gücünün en somut ölçüsü.

Bizim kompozit skorumuzda bu yayılım aylık 2 puanın üzerinde. Yani en iyi desilin ortalama getirisi, en kötüsünden bu kadar yüksek.

Fark nereden geliyor? Bazen üst desil olağanüstü değildir, alt desil felakettir. Bu önemli bir ayrım.

Düşük volatilite bulgumuzda tam olarak bu vardı: sakin hisseler olağanüstü değil, çok oynak hisseler sistematik olarak kötü. Fark büyük ölçüde alt uçtan geliyor.

Bu, stratejinizin nasıl kurulacağını değiştiriyor. Fark alt uçtan geliyorsa, iyi hisse seçmekten çok kötü hisselerden kaçınmak asıl iş demek.

Neden bu kadar faydalı

Doğrudan portföy diline çevriliyor. “En iyi desilden alsam ne olurdu” sorusunun cevabı doğrudan orada.

Doğrusal olmayan ilişkileri gösteriyor. Korelasyon sadece düz çizgi ilişkisini yakalıyor. Desil grafiği, ilişkinin şeklini gösteriyor. Belki sadece en uç desilde etki var, ortada yok.

Uç değerlere dayanıklı. Gruplama yaptığınız için tek bir çılgın gözlem sonucu ele geçiremiyor.

Anlatması kolay. Bilgi katsayısını açıklamak zaman alıyor, desil grafiğini herkes bir bakışta anlıyor.

Dikkat edilecekler

Grup başına yeterli gözlem olmalı. 50 hisseniz varsa on desil, her gruba beş hisse demek. Bu çok az ve sonuçlar gürültülü çıkar. Az sayıda hisseyle çalışıyorsanız beş gruba bölün.

Zaman içinde tutarlılığa bakın. Sadece toplam ortalamaya değil, kaç ayda merdivenin düzgün çıktığına da bakın. Toplam ortalama iyi ama sadece birkaç aydan geliyorsa, güvenilmez.

İşlem maliyetini unutmayın. Desil analizi maliyet öncesi. En üst desil ile en alt desil arasında alım satım yapmak, gerçek hayatta ciddi maliyet demek.

Likidite filtresi uygulayın. En üst desil çoğu zaman küçük ve illikit hisselerle dolu olabiliyor. Filtreleyip tekrar bakın, yayılım genelde daralıyor. O daralmış hali gerçekleşebilir olan.

Kendi verinizde nasıl yaparsınız

Elinizde bir hisse listesi ve bir skor varsa, bu analizi Excel’de yapabilirsiniz.

Skoru sıralayın, on gruba bölün, her grubun sonraki dönem getirisinin ortalamasını alın. Grafiğe dökün.

Bu kadarı bile, elinizdeki skorun işe yarayıp yaramadığını size söyler. Ve tek bir korelasyon sayısından çok daha fazla şey anlatır.

Sıradaki

Bir sonraki yazıda standartlaştırmaya geçiyoruz. Farklı birimlerdeki özellikleri nasıl karşılaştırılabilir hale getiriyoruz ve neden bunu her ay yeniden yapmak gerekiyor.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.

KantitatifBacktest

Bu analizleri kendi hisseleriniz için yapın

586 BIST hissesinin bilanço, çarpan, temettü ve model skorları Finemar terminalinde hazır.

Ücretsiz Dene →

İlgili Yazılar

Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.