Wiki›Oranlar ve Değerleme
Serbest Nakit Akışı Verimi
Serbest nakit akışı verimi, şirketin son 12 ayda ürettiği serbest nakit akışının piyasa değerine oranıdır. Hisseye ödenen her 100 TL karşılığında şirketin yılda kaç TL gerçek nakit ürettiğini gösterir; muhasebe kârına değil kasaya giren paraya dayanan bir ucuzluk ölçüsüdür.
Bir dükkân 1 milyon TL’ye satılıyorsa ve bütün masraflar, yenileme ve tadilat harcamaları çıktıktan sonra sahibine yılda 100 bin TL nakit bırakıyorsa, alıcı her yıl ödediği paranın yüzde 10’unu nakit olarak geri alır. Serbest nakit akışı verimi bu oranı hisse için hesaplar. F/K’nın tersine benzer, ama payında muhasebe kârı yerine şirketin gerçekten elinde kalan nakit durur.
Nasıl hesaplanır
Serbest nakit akışı, faaliyetlerden elde edilen nakitten yatırım harcamaları düşüldükten sonra kalan tutardır. Sonuç yüzde olarak okunur. Oran eksi çıkabilir: şirket o yıl ürettiğinden fazla nakit harcamıştır. Pay bir yıllık akış olduğu için yıl içindeki bilançolarda son 12 aya tamamlanır.
Örnek
Piyasa değeri ve kârı aynı iki şirket:
| Şirket A | Şirket B | |
|---|---|---|
| Piyasa değeri | 1.000 Mn TL | 1.000 Mn TL |
| Son 12 ayın net kârı | 100 Mn TL | 100 Mn TL |
| Son 12 ayın serbest nakit akışı | 90 Mn TL | 10 Mn TL |
| F/K | 10 | 10 |
| Serbest nakit akışı verimi | yüzde 9 | yüzde 1 |
F/K iki şirketi aynı fiyatlanmış gösterir. A kârının neredeyse tamamını nakde çevirir; B’nin kârı ise tahsil edilmemiş alacaklarda, biriken stoklarda ya da yatırım harcamalarında kalmıştır. Temettü, borç ödemesi ya da pay geri alımı için kullanılabilecek nakit A’da dokuz kat fazladır.
Nasıl yorumlanır
- Yüksek verim, fiyatın şirketin ürettiği nakde göre düşük olduğunu ya da piyasanın bu nakdin süreceğinden şüphe ettiğini gösterir.
- Faizle kıyaslanabilir. Yüzde olarak okunduğu için mevduat ya da tahvil getirisiyle yan yana konabilir; hissede nakit akışının zamanla büyüyebileceği de hesaba katılır.
- F/K ile birlikte okunur. Kâr yüksek ama nakit verimi düşükse kârın kalitesi sorgulanır.
- Eksi verim her zaman kötü değildir; büyük bir yatırım dönemindeki şirket geçici olarak nakit harcar.
Dikkat
- Yatırım harcamaları dönemden döneme dalgalanır; tek bir yılın verimi şirketin olağan nakit gücünü yansıtmayabilir.
- Varlık satışı ya da tek seferlik bir tahsilat bir yılın verimini şişirebilir.
- Borçlu şirkette nakdin bir kısmı borç verenlere gider; piyasa değeri yerine firma değeriyle hesaplanan verim bu farkı gösterir.
Finemar'da bu sayı
Oran, Kapsamlı Rapor’un Ucuzluk bölümündeki “2. Nakit Akışı Verimi” kartında hesaplanır: son 12 ayın serbest nakit akışı (işletme ve yatırım faaliyetlerinden nakit akışlarının toplamı) piyasa değerine bölünür. Serbest nakit akışı eksi olsa da oran hesaplanır ve kart “Serbest Nakit Negatif” yazar. Ölçütün 20 puanı bu orandan gelir: yüzde 0 ve altı 0, yüzde 15 ve üstü 20 puan, arası doğrusal. Puan 15 ve üstüyse kart “Nakit Verimi Yüksek”, 9 ve üstüyse “Nakit Verimi Orta”, altındaysa “Nakit Verimi Düşük” yazar; 12 ve üstü puan bölüm özetinde “Güçlü Nakit Verimi” rozetini yakar. Kart aynı nakit akışına dayanan DCF değer aralığını ikinci görüş olarak verir; DCF puana girmez. Strateji Kütüphanesi’ndeki Yüksek Serbest Nakit Akışı Verimi (FCF Yield) stratejisi şirketleri bu orana göre sıralar ve serbest nakit akışı son 12 ayda ve bir yıl önce artı olanlardan en yüksek dilimi seçer. Bankalarda ve diğer finans kurumlarında oran hesaplanmaz; kartın yerini Gordon büyüme modeli alır.
Derinlemesine
Firma değerine göre verim
Pay olarak serbest nakit akışı, payda olarak firma değeri (piyasa değeri artı net borç) kullanılır. Bu biçim, nakdin borç verenlere ve ortaklara birlikte ait olduğunu kabul eder ve borç yapısı farklı şirketleri daha adil kıyaslar. Net nakit pozisyonundaki bir şirkette firma değeri piyasa değerinden küçük olduğu için bu verim daha yüksek çıkar.
Temettü verimiyle ilişkisi
Temettü, şirketin ortaklara dağıtmayı seçtiği nakittir; serbest nakit akışı ise dağıtılabilecek nakdin üst sınırına yakındır. Serbest nakit akışı verimi temettü veriminin sürekli altında kalan bir şirket, temettüsünü borçla ya da varlık satışıyla ödüyor olabilir; bu durum uzun süre devam edemez.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.