Wiki›Oranlar ve Değerleme
PD/DD Oranı
PD/DD, şirketin piyasa değerinin bilançodaki özkaynağına oranıdır. Borsanın şirkete, defterdeki özkaynağının kaç katı değer biçtiğini gösterir; bankalar ve varlık ağırlıklı şirketlerde en çok kullanılan değerleme çarpanlarından biridir.
Bir dükkânın tezgâhı, malı ve kasası, borçları düşüldükten sonra 1 milyon TL ediyorsa dükkânın defter değeri 1 milyon TL’dir. Dükkân 3 milyon TL’ye satılıyorsa alıcı, defterdeki her 1 TL için 3 TL ödüyor demektir. PD/DD bu katsayıyı borsadaki şirket için ölçer.
Nasıl hesaplanır
Defter değeri bilançodaki özkaynaktır: varlıklardan bütün borçlar düşüldüğünde ortaklara kalan tutar. Oranın 1 olması, borsanın şirkete tam olarak defterdeki özkaynağı kadar değer biçtiğini gösterir.
Örnek
Piyasa değeri aynı, özkaynağı ve kârı farklı iki şirket:
| Şirket A | Şirket B | |
|---|---|---|
| Piyasa değeri | 2.000 Mn TL | 2.000 Mn TL |
| Özkaynaklar | 1.000 Mn TL | 4.000 Mn TL |
| Son 12 ayın net kârı | 300 Mn TL | 200 Mn TL |
| PD/DD | 2,0 | 0,5 |
B defter değerinin yarısına, A iki katına fiyatlanıyor. Ama A özkaynağı üzerinden yüzde 30 kâr ediyor, B yüzde 5. Piyasa, sermayesini daha verimli işleten şirkete defter değerinin üstünde fiyat biçiyor.
Bu yüzden PD/DD tek başına okunmaz. Düşük PD/DD ile düşük özkaynak kârlılığı çoğu zaman birlikte görülür.
Nasıl yorumlanır
- 1’in altı, borsanın şirkete defterdeki özkaynağından az değer biçtiğini gösterir. Sebep varlıkların değerinin şüpheli görülmesi, kârlılığın zayıf olması ya da sektördeki risk olabilir.
- 1’in üstü, piyasanın şirketin özkaynağını defter değerinin üstünde bir getiriyle işleteceğini beklediğini gösterir.
- Özkaynak kârlılığıyla birlikte okunur. Kalıcı olarak yüksek özkaynak kârlılığı üreten şirkette yüksek PD/DD olağandır.
- Varlık ağırlıklı sektörlerde öne çıkar. Bankalarda, sigorta şirketlerinde ve gayrimenkul yatırım ortaklıklarında bilanço işin kendisini anlatır; PD/DD bu şirketlerde F/K kadar sık kullanılır.
Dikkat
- Özkaynağı eksi olan şirkette PD/DD hesaplanmaz.
- Defter değeri çoğunlukla geçmiş maliyetlerle yazılır. Marka, yazılım ya da müşteri tabanı gibi değerler bilançoda görünmediği için bu tür şirketlerde PD/DD yüksek çıkar.
- Özkaynak son bilanço tarihindeki değerdir; arada yapılan kâr payı ödemesi ya da sermaye artırımı bir sonraki bilançoya kadar oranda görünmez.
Finemar'da bu sayı
Piyasa değeri son bilançodaki özkaynağa bölünür; finans dışı şirketlerde ana ortaklığa ait özkaynak satırı varsa o kullanılır, böylece azınlık paylarına ait özkaynak paydaya girmez. Özkaynak sıfır ya da eksiyse PD/DD boş bırakılır. Bankalarda ve diğer finans kurumlarında PD/DD aynı yolla hesaplanır; Rasyo Analizi’ndeki Güncel Çarpanlar kutusunda bu şirketler için FD/FAVÖK yerine, maddi olmayan duran varlıklar özkaynaktan düşülerek bulunan PD / Maddi DD gösterilir. Sektör sayfasında “Ort. PD/DD” diye görünen değer sektördeki şirketlerin ortancasıdır; hisse sayfasının Genel Bakış şeridinde de PD/DD, sektör ortancasıyla kıyaslanarak renklendirilir.
Derinlemesine
Maddi defter değeri
Şerefiye ve diğer maddi olmayan duran varlıklar, şirket zor duruma düştüğünde nakde çevrilmesi en güç kalemlerdir. Bu kalemler özkaynaktan düşülünce maddi defter değeri kalır. Satın almalarla büyüyen şirketlerde ve bankalarda piyasa değerinin maddi defter değerine oranı daha temkinli bir ölçü olarak kullanılır.
Özkaynak kârlılığı ile bağı
PD/DD, F/K ile özkaynak kârlılığının çarpımına eşittir: piyasa değeri ÷ özkaynak, piyasa değeri ÷ kâr ile kâr ÷ özkaynağın çarpımıdır. F/K’sı 10 olan ve özkaynağı üzerinden yüzde 20 kâr eden şirketin PD/DD’si 2’dir. Bu bağ, iki oranı birbirinin sağlaması olarak okumayı sağlar.
Geçmişle kıyas
Aynı şirketin PD/DD’si yıllar içinde dalgalanır. Hisse sayfasındaki Çarpan Geçmişi bu oranı gün gün çizer; her bilanço KAP’a açıklandığı gün seriye girer, bu yüzden çizgide bilanço günlerinde basamaklar oluşur.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.