Wiki›Oranlar ve Değerleme
Fiyat/Satış Oranı
Fiyat/satış oranı, şirketin piyasa değerinin son 12 aylık satış gelirlerine oranıdır. Borsanın her 1 TL'lik satışa ne kadar değer biçtiğini gösterir; F/K'nın anlamını yitirdiği zarar dönemlerinde de hesaplanabilir.
Bir kafe devredilirken fiyatı çoğu zaman cirosuyla birlikte anılır: yılda 2 milyon TL ciro yapan bir kafe için 1 milyon TL istenir. Fiyat/satış oranı aynı kıyası borsadaki şirkete uygular: piyasa değeri, yıllık satışların kaç katı?
Nasıl hesaplanır
Satış gelirleri gelir tablosunun ilk satırındaki hasılattır. Piyasa değeri ve satışlar aynı pay sayısına bölünerek oran hisse başına da yazılabilir; F/Satış ve PD/Satış adları bu iki yazımdan gelir.
Örnek
Piyasa değeri aynı, satışı ve kâr marjı farklı iki şirket:
| Şirket A | Şirket B | |
|---|---|---|
| Piyasa değeri | 1.000 Mn TL | 1.000 Mn TL |
| Son 12 ayın satışları | 2.000 Mn TL | 500 Mn TL |
| Net kâr marjı | yüzde 2 | yüzde 20 |
| Fiyat/satış | 0,5 | 2,0 |
A’nın her 1 TL’lik satışına 0,5 TL, B’ninkine 2 TL değer biçiliyor. Ama A satışının yalnız yüzde 2’sini, B yüzde 20’sini kâra çeviriyor: A’nın net kârı 40 Mn TL, B’ninki 100 Mn TL. F/K’ya bakıldığında sıra tersine döner; A’nınki 25, B’ninki 10’dur.
Nasıl yorumlanır
- Kâr olmasa da hesaplanır. Zarar eden ya da kârı geçici olarak düşen şirkette F/K anlamını yitirirken satış çoğu zaman pozitif kalır.
- Satış, kârdan daha istikrarlıdır. Muhasebe tercihlerinden ve tek seferlik kalemlerden kâr kadar etkilenmez.
- Kâr marjıyla birlikte okunur. Marjı yüksek şirkette yüksek fiyat/satış olağandır; aynı oran, marjı düşük şirkette çok daha yüksek bir fiyatlama demektir.
- Sektör içinde kıyaslanır. Perakende gibi düşük marjlı sektörlerde oran doğal olarak düşük, yazılım gibi yüksek marjlı sektörlerde yüksektir.
Dikkat
- Oranın iki tarafı farklı kesimlere aittir: piyasa değeri yalnız ortakların hakkını ölçer, satış ise borç verenlere de hizmet eder. Borcu yüksek şirkette firma değerinin satışa oranı daha tutarlı bir ölçüdür.
- Holding ve yatırım şirketlerinde satış işin büyüklüğünü anlatmayabilir; oran bu şirketlerde yanıltıcı olur.
- Bankalarda ve sigorta şirketlerinde satış kalemi yoktur, oran kullanılmaz.
Finemar'da bu sayı
Piyasa değeri son 12 ayın satış gelirlerine bölünür; satışlar gelir tablosunun hasılat satırından okunur ve yıl içindeki birikimli tutar son 12 aya çevrilir. Satış sıfır ya da eksiyse oran boş bırakılır. BIST Hisseler tablosunda ve sektör sayfasında PD/Satış ya da PD/Satışlar, Terminal’deki Hisse kutusunda F/Satış adıyla görünür. Bankalarda, sigorta şirketlerinde ve diğer finans kurumlarında hesaplanmaz.
Derinlemesine
Firma değeri/satış
Oranın iki tarafını aynı kesime getirmek için piyasa değeri yerine firma değeri kullanılabilir. Firma değerinin satışa oranı, borçlu ve borçsuz şirketleri aynı ölçüyle kıyaslar; borcu olmayan şirkette iki oran birbirine yakındır.
Büyüme şirketlerinde kullanımı
Henüz kâr etmeyen ama satışlarını hızla büyüten şirketler çoğu zaman fiyat/satış oranıyla değerlenir. Bu yaklaşım, satışların ileride yeterli bir kâr marjına ulaşacağı varsayımına dayanır; varsayım tutmazsa yüksek oranı taşıyacak kâr hiç oluşmayabilir.
Marjla bağlantısı
Fiyat/satış oranı, F/K ile net kâr marjının çarpımına eşittir: piyasa değeri ÷ satış, piyasa değeri ÷ kâr ile kâr ÷ satışın çarpımıdır. F/K’sı 10 ve net kâr marjı yüzde 20 olan şirketin fiyat/satış oranı 2’dir.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.