Wiki›Oranlar ve Değerleme

Fiyat/Satış Oranı

Kısaca

Fiyat/satış oranı, şirketin piyasa değerinin son 12 aylık satış gelirlerine oranıdır. Borsanın her 1 TL'lik satışa ne kadar değer biçtiğini gösterir; F/K'nın anlamını yitirdiği zarar dönemlerinde de hesaplanabilir.

Bir kafe devredilirken fiyatı çoğu zaman cirosuyla birlikte anılır: yılda 2 milyon TL ciro yapan bir kafe için 1 milyon TL istenir. Fiyat/satış oranı aynı kıyası borsadaki şirkete uygular: piyasa değeri, yıllık satışların kaç katı?

Nasıl hesaplanır

Satış gelirleri gelir tablosunun ilk satırındaki hasılattır. Piyasa değeri ve satışlar aynı pay sayısına bölünerek oran hisse başına da yazılabilir; F/Satış ve PD/Satış adları bu iki yazımdan gelir.

Örnek

Piyasa değeri aynı, satışı ve kâr marjı farklı iki şirket:

Şirket A Şirket B
Piyasa değeri 1.000 Mn TL 1.000 Mn TL
Son 12 ayın satışları 2.000 Mn TL 500 Mn TL
Net kâr marjı yüzde 2 yüzde 20
Fiyat/satış 0,5 2,0

A’nın her 1 TL’lik satışına 0,5 TL, B’ninkine 2 TL değer biçiliyor. Ama A satışının yalnız yüzde 2’sini, B yüzde 20’sini kâra çeviriyor: A’nın net kârı 40 Mn TL, B’ninki 100 Mn TL. F/K’ya bakıldığında sıra tersine döner; A’nınki 25, B’ninki 10’dur.

Nasıl yorumlanır

  • Kâr olmasa da hesaplanır. Zarar eden ya da kârı geçici olarak düşen şirkette F/K anlamını yitirirken satış çoğu zaman pozitif kalır.
  • Satış, kârdan daha istikrarlıdır. Muhasebe tercihlerinden ve tek seferlik kalemlerden kâr kadar etkilenmez.
  • Kâr marjıyla birlikte okunur. Marjı yüksek şirkette yüksek fiyat/satış olağandır; aynı oran, marjı düşük şirkette çok daha yüksek bir fiyatlama demektir.
  • Sektör içinde kıyaslanır. Perakende gibi düşük marjlı sektörlerde oran doğal olarak düşük, yazılım gibi yüksek marjlı sektörlerde yüksektir.

Dikkat

  • Oranın iki tarafı farklı kesimlere aittir: piyasa değeri yalnız ortakların hakkını ölçer, satış ise borç verenlere de hizmet eder. Borcu yüksek şirkette firma değerinin satışa oranı daha tutarlı bir ölçüdür.
  • Holding ve yatırım şirketlerinde satış işin büyüklüğünü anlatmayabilir; oran bu şirketlerde yanıltıcı olur.
  • Bankalarda ve sigorta şirketlerinde satış kalemi yoktur, oran kullanılmaz.

Finemar'da bu sayı

Piyasa değeri son 12 ayın satış gelirlerine bölünür; satışlar gelir tablosunun hasılat satırından okunur ve yıl içindeki birikimli tutar son 12 aya çevrilir. Satış sıfır ya da eksiyse oran boş bırakılır. BIST Hisseler tablosunda ve sektör sayfasında PD/Satış ya da PD/Satışlar, Terminal’deki Hisse kutusunda F/Satış adıyla görünür. Bankalarda, sigorta şirketlerinde ve diğer finans kurumlarında hesaplanmaz.

Derinlemesine

Firma değeri/satış

Oranın iki tarafını aynı kesime getirmek için piyasa değeri yerine firma değeri kullanılabilir. Firma değerinin satışa oranı, borçlu ve borçsuz şirketleri aynı ölçüyle kıyaslar; borcu olmayan şirkette iki oran birbirine yakındır.

Büyüme şirketlerinde kullanımı

Henüz kâr etmeyen ama satışlarını hızla büyüten şirketler çoğu zaman fiyat/satış oranıyla değerlenir. Bu yaklaşım, satışların ileride yeterli bir kâr marjına ulaşacağı varsayımına dayanır; varsayım tutmazsa yüksek oranı taşıyacak kâr hiç oluşmayabilir.

Marjla bağlantısı

Fiyat/satış oranı, F/K ile net kâr marjının çarpımına eşittir: piyasa değeri ÷ satış, piyasa değeri ÷ kâr ile kâr ÷ satışın çarpımıdır. F/K’sı 10 ve net kâr marjı yüzde 20 olan şirketin fiyat/satış oranı 2’dir.

Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.