Wiki›Oranlar ve Değerleme
Firma Değeri
Firma değeri, bir şirketin tamamını borçlarıyla birlikte devralmanın bedelidir. Piyasa değerine net borç eklenerek bulunur; borç yapısı farklı şirketleri aynı zeminde kıyaslamaya yarar ve FD/FAVÖK oranının payıdır.
Üzerinde 2 milyon TL kredi borcu bulunan bir ev 5 milyon TL’ye satılıyorsa, alıcı borcu da üstlendiği için ev ona 7 milyon TL’ye mal olur. Evde 500 bin TL nakit bırakılmışsa maliyet 6,5 milyon TL’ye iner. Firma değeri şirkete bu gözle bakar: hisselerin bedeline borç eklenir, kasadaki nakit düşülür.
Nasıl hesaplanır
Son üç kalem birlikte net borcu oluşturur. Nakdi borcundan fazla olan şirkette net borç eksi çıkar ve firma değeri piyasa değerinin altında kalır.
Örnek
Piyasa değeri aynı, borç durumu farklı iki şirket:
| Şirket A | Şirket B | |
|---|---|---|
| Piyasa değeri | 1.000 Mn TL | 1.000 Mn TL |
| Finansal borçlar | 100 Mn TL | 700 Mn TL |
| Nakit ve finansal yatırımlar | 300 Mn TL | 100 Mn TL |
| Net borç | −200 Mn TL | 600 Mn TL |
| Firma değeri | 800 Mn TL | 1.600 Mn TL |
Borsa iki şirkete aynı değeri biçiyor, ama B’nin tamamını devralan hisselerin yanında 600 Mn TL net borcu da üstlenir. A’da ise kasadaki fazla nakit alıcıya kalır; A’nın işinin bedeli 800 Mn TL’dir.
İki şirketin işi yılda aynı FAVÖK’ü üretiyorsa, firma değeri üzerinden bakıldığında B, A’nın iki katı fiyatlanmış olur. Piyasa değerine bakan biri bu farkı göremez.
Nasıl yorumlanır
- Şirketin tamamının bedelidir. Piyasa değeri yalnız ortakların payını ölçer; firma değeri borç verenlerin payını da ekler.
- Borç yapısından bağımsız kıyas sağlar. Borçla büyüyen şirketle özkaynağıyla büyüyen şirket, firma değeri üzerinden aynı ölçüyle karşılaştırılabilir.
- Oranın iki tarafı aynı kesime ait olmalıdır. Firma değeri hem ortakların hem borç verenlerin hakkını içerdiği için faizden önceki FAVÖK ya da satışla oranlanır. Faiz ödendikten sonra kalan net kâr ise piyasa değeriyle oranlanır.
Dikkat
- Hesaba yalnız finansal borçlar girer. Ticari borçlar, karşılıklar ve çalışanlara olan yükümlülükler firma değerinde görünmez.
- Piyasa değeri her gün değişir, borç ve nakit ise bilançoyla üç ayda bir güncellenir. Firma değeri iki farklı tarihin bilgisini bir araya getirir.
- Yabancı para borcu olan şirkette kur hareketi, net borcu bilanço tarihinden sonra da değiştirir.
- Bankalarda ve diğer finans kurumlarında firma değeri anlamlı değildir; mevduat ve borçlanma bu şirketlerin işinin kendisidir.
Finemar'da bu sayı
Piyasa değerine net borç eklenir; bağlı ortaklıklardaki azınlık payları ayrıca eklenmez. Net borç, bilançodaki kısa ve uzun vadeli finansal borçların toplamından nakit ve nakit benzerleri ile finansal yatırımların düşülmesiyle bulunur; finansal borç satırları yükümlülüklerin kısa ve uzun vadeli bölümlerinden adıyla okunur, diğer finansal yükümlülükler borca katılmaz. Bankalarda, sigorta şirketlerinde ve diğer finans kurumlarında firma değeri hesaplanmaz. Terminal’deki Hisse kutusunun Çarpanlar sekmesinde piyasa değerinin yanında görünür.
Derinlemesine
Neden nakit düşülür
Şirketi devralan, kasadaki nakdi borçları kapatmakta kullanabilir; bu yüzden nakit, ödenen bedeli fiilen azaltır. Ancak nakdin bir kısmı işletmenin günlük işleyişi için gereklidir. Bu kısmın da düşülmesi firma değerini olduğundan düşük gösterebilir.
Azınlık payları
Tam tanımda bağlı ortaklıklardaki azınlık payları da firma değerine eklenir, çünkü FAVÖK bağlı ortaklıkların tamamını kapsar. Uygulamada bu kalem çoğu zaman sadeleştirilir; farklı kaynaklarda aynı şirketin firma değeri bu yüzden biraz ayrışabilir.
Firma değeri eksiye düşerse
Net nakdi piyasa değerinden büyük olan şirkette firma değeri eksi çıkar. Kâğıt üzerinde piyasa, işin kendisine sıfırın altında değer biçiyor gibi görünür. Bu durumda firma değerine dayanan oranlar anlamını yitirir; nakdin gerçekten serbest kullanılabilir olup olmadığına bakılır.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.