Wiki›Finansal Tablolar
Serbest Nakit Akışı
Serbest nakit akışı, şirketin faaliyetlerinden elde ettiği nakitten yatırımlarını karşıladıktan sonra elinde kalan paradır. Kârın gerçekten kasaya girip girmediğini ve temettü ya da borç ödemesi için ne kadar nakit kaldığını gösterir.
Bir çiftçinin yıl sonunda defterinde kâr görünebilir; ama hasadın parası henüz tahsil edilmemişse ve yeni bir traktör almışsa cebinde para kalmamıştır. Serbest nakit akışı bu cebi ölçer: işten gelen nakitten yatırımlar çıktıktan sonra kalan para.
Tablodaki yeri
Serbest nakit akışı nakit akış tablosunda iki bölümün toplamıdır: işletme faaliyetlerinden ve yatırım faaliyetlerinden nakit akışları. Tutarlar milyon TL:
Alacak ve stoka bağlanan para nakdi azaltır; amortisman gibi kasadan çıkmayan giderler geri eklenir.
Nasıl hesaplanır
Yatırım faaliyetlerinden nakit çoğu zaman eksidir: yatırım harcamaları ve satın almalar çıkış, varlık satışları giriştir.
Örnek
Aynı kârı açıklayan iki şirket:
| Şirket A | Şirket B | |
|---|---|---|
| Net kâr | 100 Mn TL | 100 Mn TL |
| İşletme faaliyetlerinden nakit | 140 Mn TL | 30 Mn TL |
| Yatırım faaliyetlerinden nakit | −50 Mn TL | −80 Mn TL |
| Serbest nakit akışı | 90 Mn TL | −50 Mn TL |
A kârını nakde çeviriyor ve yatırımlarından sonra elinde 90 milyon TL kalıyor. B’nin kârı alacak ve stoka bağlanmış, yatırımları için dışarıdan para bulması gerekiyor. Büyüme yatırımı yapan şirkette eksi serbest nakit akışı geçici olabilir; kalıcı hale gelirse borç birikir.
Neden önemli
- Kârın nakde dönüşüp dönüşmediğini gösterir. Muhasebe kârı tahakkuka dayanır; serbest nakit akışı kasaya gerçekten giren parayı ölçer.
- Dağıtılabilecek parayı gösterir. Temettü, pay geri alımı ve borç ödemesi serbest nakit akışından karşılanır.
- Değerlemenin temelidir. İndirgenmiş nakit akışı (DCF) yöntemi şirketin değerini gelecekteki serbest nakit akışlarının bugünkü değeri olarak hesaplar.
Dikkat
- Tek bir dönemin serbest nakit akışı yanıltıcı olabilir; büyük bir yatırım yılı ya da tek seferlik bir varlık satışı sonucu oynatır.
- Nakit akış tablosu da yıl başından birikerek raporlanır; dönemler arasında kıyas son 12 ay ya da tek çeyrek üzerinden yapılır.
- Bankalarda işletme faaliyetleri mevduat ve kredi hareketlerini içerdiği için serbest nakit akışı anlamlı değildir.
Finemar'da bu sayı
Serbest nakit akışı, nakit akış tablosundaki İşletme Faaliyetlerinden Kaynaklanan Net Nakit ile Yatırım Faaliyetlerinden Kaynaklanan Nakit satırlarının toplamıdır. Finansallar sekmesindeki Serbest Nakit Akım satırı da bu tanımı taşır.
Kapsamlı Rapor’un Ucuzluk bölümündeki Nakit Akışı Verimi kriteri, son 12 ayın serbest nakit akışını piyasa değerine böler; verim yüzde 0’da sıfır, yüzde 15 ve üzerinde tam puan alır. Aynı kartın DCF bandı puana girmez. BIST Hisseler tablosundaki Serbest Nakit(Mn) sütunu ise son açıklanan dönemin, yıl başından itibaren birikmiş tutarını gösterir. Bankalarda serbest nakit akışı hesaplanmaz; Ucuzluk bölümünde onun yerine Gordon büyüme modeli kullanılır.
Derinlemesine
Dar ve geniş tanım
Yaygın tanımda serbest nakit akışı, işletme faaliyetlerinden nakitten yalnız sabit sermaye yatırımları düşülerek bulunur. Geniş tanım yatırım faaliyetlerinin tamamını hesaba katar: şirket satın almaları, iştirak satışları ve finansal yatırımlar da girer. Satın almayla büyüyen şirkette geniş tanım daha temkinli, finansal yatırımlarını sık değiştiren şirkette dar tanım daha istikrarlı sonuç verir.
Nakit akışı verimi
Nakit akışı verimi, şirket bugünkü serbest nakit akışını korursa piyasa değerinin her yıl yüzde kaçını nakit olarak ürettiğini gösterir. F/K’nın tersine benzer ama muhasebe kârı yerine nakde bakar; yüzde cinsinden olduğu için mevduat faiziyle yan yana konabilir.
DCF neden temkinli okunur
İndirgenmiş nakit akışı modeli büyüme oranına, iskonto oranına ve uç değer varsayımına çok duyarlıdır; küçük bir varsayım değişikliği adil değeri katlarca oynatabilir. Yüksek enflasyonda nominal oranlar bu duyarlılığı artırır. Finemar’ın DCF bandı bu yüzden enflasyondan arındırılmış oranlarla, beş yıllık tahmin ve uç değerle kurulur, net borcu düşer ve son dönemlerin serbest nakit akışı üç kattan fazla oynamışsa bandın güvenilir olmadığını belirtir.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.