Wiki›Finansal Tablolar
Net Kâr
Net kâr, bütün giderler, faizler ve vergiler düşüldükten sonra şirketin kendi ortaklarına kalan kârdır. F/K, hisse başına kâr ve özkaynak kârlılığı bu tutarla hesaplanır; temettünün de kaynağıdır.
Bir kooperatif yıl sonunda satışlardan, giderlerden, kredi faizinden ve vergiden sonra elinde kalanı ortaklarına bölüştürür. Kooperatifin bir şirkette yüzde 60 payı varsa o şirketin kârının yalnız yüzde 60’ı kooperatifin ortaklarına aittir. Net kâr, bütün bu düşüşlerden sonra ortaklara gerçekten kalan tutardır.
Tablodaki yeri
Net kâr gelir tablosunun en altındadır. Vergi öncesi kârdan başlanarak bulunur, tutarlar milyon TL:
Dönem kârı, şirketin ve kontrol ettiği bütün bağlı ortaklıkların toplam kârıdır. Bağlı ortaklıklardaki diğer ortakların payı düşülünce ana ortaklığın hissedarlarına kalan kâr bulunur; F/K ve hisse başına kâr bu tutarla kurulur.
Nasıl hesaplanır
Gelir tablosu yıl başından birikerek açıklandığı için oranlarda son 12 ayın net kârı kullanılır. Net kâr marjı yüzde olarak okunur.
Örnek
İşi aynı güçte iki şirket, milyon TL:
| Şirket A | Şirket B | |
|---|---|---|
| Esas faaliyet kârı | 200 | 200 |
| Tek seferlik arsa satış kârı | 0 | 150 |
| Vergi | −40 | −40 |
| Net kâr | 160 | 310 |
| F/K (piyasa değeri 1.600) | 10 | 5,2 |
B’nin F/K’sı yarı yarıya düşük görünür. Arsa satışı ayıklanınca iki şirketin tekrarlanabilir kârı aynıdır ve B’nin F/K’sı da 10’a çıkar. Net kârın hangi kalemden geldiğine bakılmadan kurulan F/K, bir dönemlik geliri kalıcı kâr gibi fiyatlar.
Neden önemli
- Hissedarın kazancıdır. F/K, hisse başına kâr ve özkaynak kârlılığı net kârla hesaplanır.
- Temettünün kaynağıdır. Dağıtılabilecek kâr net kârdan, dağıtılmayan kısım özkaynağa eklenir.
- Bütün gelir tablosunu özetler. İşin kârı, borcun faizi, kur farkı ve vergi aynı satırda birleşir.
Dikkat
- Varlık satış kârı, değer artışı ve kur farkı gibi tek seferlik kalemler net kârı bir dönemlik şişirebilir ya da düşürebilir.
- Ertelenmiş vergi geliri, vergi teşvikleri ve enflasyon düzeltmeleri yüzünden net kâr bazen vergi öncesi kârdan büyük çıkar.
- Enflasyon muhasebesinde parasal kalemlerden doğan kazanç ya da kayıp net kârı satışla ilgisi olmadan oynatır.
- Azınlık payı yüksek şirkette dönem kârı ile ana ortaklık payı arasındaki fark büyüktür; oranlarda ikincisi kullanılır.
Finemar'da bu sayı
Gelir tablosunda Ana Ortaklık Payları satırı varsa net kâr olarak o kullanılır; bu satırı taşımayan tablolarda dönem net kârına geçilir. Finansallar sekmesinin Gelir Tablosu’nda DÖNEM KARI (ZARARI) satırı ve altında Azınlık Payları ile Ana Ortaklık Payları dağılımı görülür.
BIST Hisseler tablosundaki Net Kar(Mn) sütunu, F/K, ROE(%), ROA(%) ve Net Marj(%) son 12 ayın net kârıyla hesaplanır; son 12 ayın net kârı sıfır ya da eksiyse F/K hesaplanmaz. Rasyo Analizi’nde Net Kâr Marjı (%) dönemin birikimli tutarlarıyla, Net Kâr Marjı (Çeyreklik) (%) tek çeyrekle hesaplanır; Hisse Başına Kâr (TL) son 12 ayın net kârının ödenmiş sermayeye bölünmesidir. Bankalarda, sigorta şirketlerinde ve diğer finans kurumlarında da net kâr aynı satır önceliğiyle okunur ve son 12 aya çevrilir.
Derinlemesine
Diğer kapsamlı gelir
Bazı kazanç ve kayıplar net kâra girmez, doğrudan özkaynağa yazılır: maddi duran varlıkların yeniden değerleme artışı, yurt dışındaki bağlı ortaklıkların çevrim farkı ve kıdem tazminatı hesaplamalarındaki değişimler gibi. Net kâr ile bu kalemlerin toplamına toplam kapsamlı gelir denir. Özkaynak net kârdan hızlı büyüyorsa fark çoğu zaman buradan gelir.
Ertelenmiş vergi
Muhasebe kârı ile vergi kanununa göre hesaplanan kâr aynı değildir; bazı giderler vergide daha geç, bazı gelirler daha erken sayılır. Bu zamanlama farkının ileride doğuracağı vergi etkisi bugünden ertelenmiş vergi olarak gelir tablosuna yazılır. Kasaya giren ya da çıkan bir para değildir; büyük ertelenmiş vergi geliri, net kârın nakit karşılığı olmayan bir parçasıdır.
Tekrarlanabilir kâr
Değerlemede asıl önemli olan, gelecek yıllarda da tekrarlanması beklenen kârdır. Bunun için net kârdan varlık satış kârları, bir defalık değer artışları ve olağan dışı kur etkileri ayıklanır, vergi etkisi de düzeltilir. Esas faaliyet kârının istikrarı, net kârın ne kadarının işin kendisinden geldiğini anlamanın en kısa yoludur.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.