Wiki›Finansal Tablolar
Nakit Akış Tablosu
Nakit akış tablosu, şirketin kasasına bir dönemde giren ve çıkan parayı işletme, yatırım ve finansman faaliyetleri olarak üç bölümde gösterir. Açıklanan kârın gerçekten nakde dönüşüp dönüşmediğini ve paranın nereye harcandığını ortaya koyar.
Bir esnafın defterinde ay sonunda kâr görünebilir; ama müşteriler veresiye almışsa ve dükkâna yeni bir dolap alınmışsa kasada para kalmamıştır. Nakit akış tablosu defteri değil kasayı izler: dönem içinde kasaya ne girdi, ne çıktı, neden.
Tablonun yapısı
Tablo üç bölümden oluşur. İşletme faaliyetleri işin kendisinden gelen nakdi, yatırım faaliyetleri tesis, makine ve iştirak alım satımını, finansman faaliyetleri borçlanma, borç ödeme, temettü ve sermaye artırımını gösterir. Tutarlar milyon TL:
İşletme bölümü kârdan başlar: amortisman gibi kasadan çıkmayan giderler geri eklenir, alacak ve stoka bağlanan para düşülür. Dönem başındaki nakde nakitteki değişim eklenince dönem sonu nakdi bulunur ve bu tutar bilançodaki nakit ve nakit benzerleriyle aynıdır.
Nasıl okunur
- İşletme nakdi net kârla kıyaslanır. Yıllarca kârın altında kalan işletme nakdi, kârın alacak ve stokta biriktiğini gösterir.
- Yatırım bölümü çoğunlukla eksidir. Büyüyen şirkette yatırım harcaması amortismanı aşar; uzun süre amortismanın altında kalması varlıkların eskidiğine işaret edebilir.
- Finansman bölümü paranın yönünü söyler. Eksi değer borç ödendiğini ya da ortaklara dağıtım yapıldığını, artı değer dışarıdan para toplandığını gösterir.
- İşaretler birlikte okunur. İşletmeden artı, yatırımdan ve finansmandan eksi nakit, kendi parasıyla hem yatırım yapıp hem dağıtım yapan olgun bir şirketin görüntüsüdür.
Örnek
Nakdi aynı tutarda artan iki şirket, milyon TL:
| Şirket A | Şirket B | |
|---|---|---|
| İşletme faaliyetlerinden nakit | 200 | −50 |
| Yatırım faaliyetlerinden nakit | −80 | −120 |
| Finansman faaliyetlerinden nakit | −100 | +190 |
| Nakitteki değişim | 20 | 20 |
İki şirketin kasası 20 milyon TL büyümüştür. A bu parayı işinden kazanmış, üstüne yatırım yapmış, borç ödemiş ve temettü dağıtmıştır. B’nin işi nakit tüketmektedir; yatırımını ve işletme açığını yeni borçla kapatmıştır. Bu durum sürerse B’nin borcu her yıl büyür.
Dikkat
- Tablo yıl başından birikerek açıklanır; Haziran sütunu altı ayın toplamıdır. Dönemler tek çeyrek ya da son 12 ay üzerinden kıyaslanır.
- Ödenen faiz, alınan faiz ve alınan temettü şirketin tercihine göre işletme ya da finansman bölümüne yazılabilir; iki şirket kıyaslanırken bu sınıflandırmaya bakılır.
- Kira ödemelerinin anapara kısmı finansman bölümünde yer alır. Kiralayarak çalışan şirketin işletme nakdi, mülk sahibi bir rakibinkinden bu yüzden yüksek görünebilir.
- Bankalarda işletme faaliyetleri mevduat ve kredi hareketlerini içerir; serbest nakit akışı gibi ölçüler bu şirketlerde anlam taşımaz.
Finemar'da bu sayı
Finansallar sekmesinde Tablo Tipi seçicisinden Nakit Akış seçilince tablo açılır. Sanayi ve ticaret şirketlerinde tablo İşletme Faaliyetlerinden Kaynaklanan Net Nakit ile başlar; ardından Yatırım Faaliyetlerinden Kaynaklanan Nakit, iki toplamın birleşimi olan Serbest Nakit Akım ve Finansman Faaliyetlerden Kaynaklanan Nakit bölümleri gelir, tablo Dönem Başı Nakit Değerler ve Dönem Sonu Nakit ile kapanır. Çeyreklik (Sadece o 3 Ay) görünümünde her dönemden aynı yılın önceki döneminin birikimli tutarı düşülür.
Serbest nakit akışı, İşletme Faaliyetlerinden Kaynaklanan Net Nakit ile Yatırım Faaliyetlerinden Kaynaklanan Nakit toplam satırlarının toplamıdır. Kapsamlı Rapor’un Ucuzluk bölümündeki 2. Nakit Akışı Verimi kartı bu tutarın son 12 ayını kullanır. BIST Hisseler tablosunun Oran & Nakit Akışı sütun grubunda İşletme Nakit, Yatırım Nakit, Finansman Nakit ve Serbest Nakit sütunları bulunur. Bankaların, katılım bankalarının, finansal kiralama ve faktoring şirketlerinin ve sigorta şirketlerinin tablolarında nakit akış bölümü yer almaz; bu şirketlerde ve aracı kurumlarda serbest nakit akışı hesaplanmaz.
Derinlemesine
Dolaylı yöntem
Türkiye’de şirketlerin çoğu işletme nakdini dolaylı yöntemle hesaplar: dönem kârından başlanır, nakit hareketi olmayan gelir ve giderler geri alınır, işletme sermayesindeki değişim eklenir ya da düşülür. Doğrudan yöntem ise müşterilerden tahsil edilen ve tedarikçiye ödenen tutarları tek tek gösterir. İki yöntem aynı sonuca ulaşır; dolaylı yöntem kâr ile nakit arasındaki farkın nereden doğduğunu daha açık gösterir.
Kârdan nakde köprü
Kâr ile işletme nakdi arasındaki farkın üç ana kaynağı vardır. Amortisman gibi nakit çıkışı olmayan giderler nakdi kârdan yüksek gösterir. Alacak ve stok artışı nakdi kârdan düşük gösterir. Kur farkı ve değer artışı gibi nakde dönüşmemiş gelirler de kârı şişirir ama kasaya girmez. Köprü satırları, kârın hangi kısmının gerçekten tahsil edildiğini gösterir.
Tek seferlik nakit hareketleri
Bir iştirakin satışı yatırım bölümünü bir dönemliğine artıya çevirebilir, büyük bir tesis yatırımı da serbest nakit akışını birkaç yıl eksiye itebilir. Bu yüzden tek bir dönem yerine birkaç yılın toplamına bakmak daha sağlıklı bir resim verir.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.