Wiki›Finansal Tablolar
Konsolide Finansal Tablolar
Konsolide finansal tablolar, ana şirketi ve kontrol ettiği bağlı ortaklıkları tek bir şirketmiş gibi gösteren tablolardır. Grubun gerçek büyüklüğünü, borcunu ve kârını verir; yalnız ana şirketi gösteren tabloya solo denir.
Bir ailenin evi, arabası ve kredileri bir yana, ailenin sahibi olduğu dükkânın kasası ve borçları bir yana yazılırsa ailenin gerçek durumu görünmez. Dükkân ailenin kontrolündeyse ikisini tek defterde toplamak gerekir. Konsolide tablolar bunu bir şirketler grubu için yapar.
Tablodaki yeri
Konsolidasyon tek bir satır değil, bütün tabloların kuruluş biçimidir. Ana şirket kontrol ettiği her bağlı ortaklığın varlıklarını, borçlarını, gelirlerini ve giderlerini kendi kalemlerine satır satır ekler; grup şirketlerinin birbirine yaptığı satışlar ve birbirinden alacakları çıkarılır. Hasılat için, tutarlar milyon TL:
Bağlı ortaklıktaki diğer ortakların payı tabloların iki yerinde ayrı gösterilir: bilançoda özkaynakların içinde ve gelir tablosunda dönem kârının dağılımında, azınlık payları olarak.
Nasıl hesaplanır
Bir şirketin tablolara nasıl gireceği, ana şirketin onun üzerindeki etkisine bağlıdır:
| Etki | Yöntem | Tablolarda görünüşü |
|---|---|---|
| Kontrol, genellikle oyların yarısından fazlası | Tam konsolidasyon | Bütün kalemler satır satır eklenir |
| Önemli etki, genellikle yüzde 20 ile 50 arası | Özkaynak yöntemi | Bilançoda tek satır, gelir tablosunda kârdan pay |
| Etki yok | Finansal yatırım | Değeriyle bilançoda, temettüsü gelirde |
Örnek
Kendi faaliyeti küçük, büyük bir bağlı ortaklığı olan bir holdingin iki tablosu:
| Solo tablo | Konsolide tablo | |
|---|---|---|
| Hasılat | 50 Mn TL | 1.000 Mn TL |
| Finansal borçlar | 100 Mn TL | 900 Mn TL |
| Net kâr | 80 Mn TL | 120 Mn TL |
Solo tablo holdingi tek başına gösterir: bağlı ortaklıktan yalnız aldığı temettü gelirine yazılır, bağlı ortaklığın 800 milyon TL’lik borcu görünmez. Konsolide tablo grubun bütün satışını ve borcunu gösterir; net kâr satırı burada ana ortaklık payıdır. Grubun riskini ölçmek için konsolide tablo okunur.
Neden önemli
- Grubun gerçek büyüklüğünü gösterir. Bağlı ortaklıklarda duran borç ve varlıklar solo tabloda görünmez.
- Grup içi şişirmeyi ayıklar. Şirketlerin birbirine yaptığı satış, gruba dışarıdan para girmediği için hasılattan çıkarılır.
- Hissedarın payını ayırır. Azınlık payları ayrıldığında ana şirket hissedarına düşen kâr ve özkaynak bulunur.
Dikkat
- Bağlı ortaklığın borcu konsolide bilançoda grubun borcu gibi görünür; ana şirket bu borca kefil değilse alacaklının başvurabileceği varlıklar farklıdır.
- Yıl içinde satın alınan şirket yalnız alındığı tarihten sonraki dönemiyle tablolara girer; satın almanın olduğu yıl önceki yılla doğrudan kıyaslanmaz.
- Azınlık payı yüksek grupta konsolide kâr ve özkaynak, hissedara düşen tutardan belirgin biçimde büyüktür.
- Aynı şirket hem solo hem konsolide tablo açıklayabilir; iki şirket kıyaslanırken aynı türden tablo kullanılır.
Finemar'da bu sayı
Bir şirket aynı dönem için hem konsolide hem solo tablo açıkladığında sanayi ve ticaret şirketlerinde konsolide tablo, bankalarda ve sigorta şirketlerinde dönemler arası tutarlılık için solo tablo tercih edilir. Finansallar sekmesinde bilançonun özkaynak bölümünde Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar ile Azınlık Payları, gelir tablosunda Dönem Kar/Zararının Dağılımı altında Azınlık Payları ile Ana Ortaklık Payları ayrı satırlardır. Özkaynak yöntemiyle izlenen iştirakler bilançoda Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımlar, gelir tablosunda Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımların Kar/Zararlarındaki Paylar satırında görülür.
F/K ve özkaynak kârlılığı ana ortaklık payı ve ana ortaklığa ait özkaynakla hesaplanır. Takvim sayfasında Bilanço Takvimi’nin Bekleyenler görünümü, bilançosunu henüz açıklamamış ve açıklama tarihini ilan etmemiş şirketleri yasal son güne göre gruplar ve her grubu konsolide ya da solo diye etiketler; konsolide tablo hazırlayan şirketlerin yasal süresi daha uzun olduğu için iki grubun son günü farklıdır.
Derinlemesine
Kontrol ne demektir
Kontrol, bir şirketin faaliyetlerini yönlendirme ve bundan getiri elde etme gücüdür. Çoğu zaman oyların yarısından fazlasına sahip olmakla kurulur, ama yönetim kurulunun çoğunluğunu belirleme hakkı ya da ortaklık sözleşmesi de kontrol sağlayabilir. Yüzde 45 paya sahip olup yönetimi elinde tutan şirket konsolide eder; yüzde 55 paya sahip olup sözleşmeyle yönetimi devretmiş şirket etmeyebilir.
Şerefiye
Bir şirket satın alındığında ödenen bedelin, satın alınan şirketin net varlıklarının gerçeğe uygun değerini aşan kısmı konsolide bilançoda şerefiye olarak yer alır. Şerefiye amortismana tabi değildir, her yıl değer düşüklüğü testinden geçer. Pahalı satın almalar sonradan değer düşüklüğü olarak gelir tablosuna dönüp kârı bir anda düşürebilir.
Solo tablo ne işe yarar
Solo tablo, ana şirketin kendi kaynaklarını ve yükümlülüklerini gösterir. Holdingin bağlı ortaklıklardan aldığı temettüyü, kendi borcunu ve kendi nakdini görmek için kullanılır. Hissedara dağıtılabilecek kâr da ana şirketin kendi yasal kayıtlarında karşılığı bulunan kârla sınırlıdır; bu yüzden konsolide kârı yüksek bir holding, ana şirket düzeyinde yeterli kâr ve nakit yoksa dağıtımı kısıtlı tutabilir.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.