Wiki›Analiz Modelleri
Faktör Modeli (Komisyonlu / Net Getiri)
Faktör Modeli, hisseleri ucuzluk, kârlılık, altı aylık fiyat eğilimi ve borç yüküne göre standart puanlarla sıralar. Sepet her ay yenilenir; sepet değiştikçe ödenen alım satım maliyeti getiriden düşülür ve sonuç net getiri olarak gösterilir.
Farklı birimlerdeki ölçüler doğrudan toplanamaz: kazanç getirisi yüzde birkaç, momentum yüzde onlarca olabilir. Faktör Modeli her ölçüyü aynı ölçeğe çeker, ağırlıklarla toplar ve her ay en yüksek puanlı hisseleri seçer. Adındaki “Komisyonlu” sözü, sepet değiştikçe ödenen alım satım maliyetinin getiriden düşüldüğünü anlatır.
Sayfada ne var
Üstteki Evren (BIST Tüm, BIST 100, Katılım 100), Sepet (10, 5 ya da 3 hisse) ve Süre (5Y, 7Y, 10Y) seçicileri hazır sonuçlar arasında geçiş yapar. Sekmeler:
- Öneriler: Güncel Öneriler tablosu hisseleri Bileşik skora göre sıralar. Satırda son fiyat ve tarihi, kullanılan son bilanço dönemi ve dört faktörün standart puanı bulunur: Değer (Z), Kalite (Z), Momentum (Z) ve Risk (Z).
- Performans: Portföy Getirisi, XU100 Getirisi, XU100 Farkı ve CAGR göstergeleri, net getiri üzerinden birikimli getiri eğrisi ve Hareketli Sharpe, Aylık Getiri, Zirveden Düşüş grafikleri.
- Geçmiş Kararlar: Dönem Dönem Sepet tablosu her ay alınan hisseleri, sepetin dört faktördeki ortalama puanını, o ayın Devir (%) ve Maliyet (bps) değerini ve sepetin evrene karşı farkını listeler.
- Model Açıklaması: faktörlerin ve maliyet hesabının anlatımı.
Ayarlar
Parametre Değiştir penceresinin en üstünde Çalıştırılacak Hisse Evreni seçicisi durur. TEMEL PARAMETRELER bölümünde Sepet Büyüklüğü (Hisse), Test Aralığı ve Öneri Tarihi; HESAPLAMA PARAMETRELERİ bölümünde Test Süresi (Ay) ve İşlem Maliyeti (%) bulunur. Faktör Ağırlıkları başlığı altındaki dört kaydırıcı, Değer (E/P), Kalite (ROE), Momentum (6 Aylık) ve Risk Cezası (Borç), her faktörün puandaki payını belirler; sıfır o faktörü kapatır. Hesap Yeniden Hesapla ile başlar; parametre değiştirmek üye girişi ister.
Nasıl kullanılır
- Bir hissenin puanının kaynağı: Güncel Öneriler’de dört Z sütunu yan yana okunur. Bileşik skoru aynı iki hisseden biri ucuzluktan, öteki fiyat eğiliminden puan almış olabilir.
- Maliyetin ağırlığı: Geçmiş Kararlar’daki Devir (%) sütunu sepetin her ay ne kadar değiştiğini gösterir. Devir yüksekse brüt ile net getiri arasındaki fark da büyür; İşlem Maliyeti sıfıra çekilip yeniden hesaplanırsa bu farkın büyüklüğü görülür.
- Değer ya da eğilim ağırlıklı sepet: Momentum ağırlığı sıfırlanırsa sepet yalnız bilanço ölçülerine göre kurulur; Değer ağırlığı sıfırlanırsa fiyat eğilimi öne geçer.
Dikkat
- Model işlem hacmine göre eleme yapmaz; sığ hisseler de sıralamaya girer.
- Risk faktörü kısa ve uzun vadeli yükümlülüklerin toplam aktife oranıdır; yalnız finansal borcu değil ticari borçları ve öteki yükümlülükleri de kapsar.
- Puanlar o ayın evrenine göredir: aynı hisse daha dar bir evrende farklı puan alır.
- Güncel öneride en son açıklanan bilanço hemen kullanılır; geçmiş testte ise 60 günlük gecikme uygulanır.
Derinlemesine
Dört faktör
| Faktör | Ölçü |
|---|---|
| Değer | Net kâr ÷ piyasa değeri (kazanç getirisi, F/K’nın tersi) |
| Kalite | Net kâr ÷ özkaynak (ROE) |
| Momentum | Son altı ayın fiyat değişimi |
| Risk | (Kısa vadeli + uzun vadeli yükümlülükler) ÷ toplam aktif |
Piyasa değeri, fiyatın ödenmiş sermayeyle çarpılmasıyla bulunur. Her ay her ölçünün iki ucundaki yüzde 2’lik dilim kırpılır (aşırı uç değerler sınıra çekilir), sonra ölçü standart puana çevrilir: hissenin değerinin o ayın ortalamasından farkı, standart sapmaya bölünür.
Bileşik skor
Katsayılar kaydırıcıların varsayılan değerleridir. Risk eksi işaretle girer: borç yükü yüksek hisse puan kaybeder.
Devir ve maliyet
Her ay sonunda skoru en yüksek N hisse eşit ağırlıkla bir ay tutulur; karar ayının sonunda tavanda kilitli olan hisse alınmaz. Model yalnız alım yönlüdür.
Varsayılan tek yön maliyet yüzde 0,15’tir: sepetin tamamı değişirse o ayın getirisinden yüzde 0,30 düşülür, hiç değişmezse maliyet sıfırdır. Geçmiş test bir kez hesaplanıp sabitlenir; sonraki haftalarda yalnız öneri listesi yeniden hesaplanır.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.