Wiki›Risk, Getiri ve İstatistik
Sharpe Oranı
Sharpe oranı, bir yatırımın risksiz bir araçta kazanılabilecek getirinin üstünde sağladığı fazla getiriyi volatilitesine böler. Alınan her birim dalgalanma başına ne kadar fazla getiri elde edildiğini gösterir; getirisi aynı iki yatırımdan daha sakin olanı öne çıkarır.
Yüzde 80 kazandıran bir fon, yüzde 60 kazandırandan daha mı iyidir? Birincisi yolda çok sert savrulduysa cevap belli değildir. Sharpe oranı getiriyi alınan riskle tartar.
Nasıl hesaplanır
Paydaki fark fazla getiridir: mevduat, para piyasası fonu ya da devlet tahvili gibi neredeyse risksiz bir araçta zaten kazanılabilecek getirinin üstündeki kısım. Payda, getirilerin yıllık standart sapmasıdır. Getiri ile volatilite aynı dönemden ve aynı sıklıktaki veriden hesaplanır.
Örnek
Risksiz getirinin yüzde 40 olduğu bir yılda iki fon:
| Fon A | Fon B | |
|---|---|---|
| Yıllık getiri | yüzde 60 | yüzde 80 |
| Fazla getiri | yüzde 20 | yüzde 40 |
| Yıllık volatilite | yüzde 10 | yüzde 40 |
| Sharpe oranı | 2 | 1 |
B daha çok kazandırmıştır, ama fazla getirisi iki katken dalgalanması dört kattır. Alınan her birim risk başına A, B’nin iki katı fazla getiri üretmiştir. Aynı yıl yüzde 30 kazandıran bir hissenin Sharpe oranı ise eksidir: risk alınmış, ama risksiz araçtan daha az kazanılmıştır.
Nasıl yorumlanır
- Yüksek Sharpe, getirinin daha düzenli geldiğini gösterir. 1’in üstü genellikle güçlü, 0 ile 1 arası alınan riske göre sınırlı sayılır.
- Eksi Sharpe, risk alınmasına rağmen risksiz aracın gerisinde kalındığını anlatır.
- Kıyas aynı dönem ve aynı risksiz getiriyle yapılır. Farklı yılların ya da farklı varsayımların Sharpe oranları yan yana konmaz.
Dikkat
- Risksiz getiri yüksekken hisse ve fonların çoğunun Sharpe oranı eksi çıkabilir; bu, varlığın kötü olduğunu değil, faizin yüksek olduğunu da söyleyebilir.
- Volatilitesi çok düşük araçlarda payda küçüldüğü, kısa geçmişi yıla çevirmekte ise getiri şiştiği için oran olağandışı büyür.
- Düzenli küçük kazançlar ve seyrek büyük kayıplar üreten bir yatırım, kayıp yaşanana kadar yüksek Sharpe gösterir; volatilite bu uç riski eksik ölçer.
Finemar'da bu sayı
Sharpe oranı sitede birkaç yerde, risksiz getirinin farklı tanımıyla hesaplanır:
- Fonlar: fon sayfasındaki Sharpe, son 252 fiyat gözleminin yıllığa çevrilmiş getirisinden risksiz getiriyi düşüp volatiliteye böler. Risksiz getiri, Para Piyasası fonlarının bir yıllık getirilerinin medyanıdır. En az 360 günlük geçmişi olmayan fonda hesaplanmaz; volatilite yüzde 2,5’in altındaysa payda yüzde 2,5 alınır.
- Kapsamlı Rapor: Geçmiş Performans bölümünün beşinci kriteri hissenin son bir yıllık toplam getirisinden risksiz getiri yerine enflasyonu düşer ve günlük logaritmik getirilerden hesaplanan yıllık volatiliteye böler; puanlamada 1 ve 0,5 eşik olarak kullanılır.
- Portföy Optimizatörü: Risksiz faiz ayarı (varsayılan 0,45, yani yüzde 45) beklenen getiriden düşülür. Geçmiş Test sekmesinde aynı oran yıllık bileşik getiriden düşülür.
- Etki Analizi: Risk Profili kartındaki Sharpe, son 252 işlem gününün ortalama getirisini risksiz getiri düşmeden volatiliteye böler.
- Hareketli Sharpe: analiz modellerinin ve Model Konsensüs’ün sayfalarındaki, Fon Radarı’nın da Performans sekmesindeki bu grafik, kayan bir pencerede ortalama getiriyi standart sapmaya bölüp yıllığa çevirir; pencere seri uzunluğunun dörtte biridir (en az 6, en çok 60 dönem) ve risksiz getiri düşülmez.
- Strateji Kütüphanesi: Sharpe aylık getirilerden hesaplanır, risksiz getiri sıfır alınır.
Derinlemesine
Sortino oranı
Sharpe oranı yukarı ve aşağı dalgalanmayı aynı cezalandırır; oysa yatırımcıyı rahatsız eden yalnız aşağı yöndeki savrulmadır. Sortino oranı paydaya yalnız eksi getirilerin sapmasını koyar:
Sık sık sert yükselen ama nadiren düşen bir hissenin Sharpe oranı orta, Sortino oranı yüksek çıkar. Etki Analizi’nin Risk Profili kartındaki Sortino, ortalama getiriyi yalnız eksi getirili günlerin standart sapmasına böler; Yapay Sinir Ağı Portföyü modelinin Geri Test Ölçüleri tablosunda da yer alır.
Calmar oranı
Calmar oranı riski volatiliteyle değil, yaşanmış en derin düşüşle ölçer:
Yılda yüzde 30 kazandırıp en kötü anında yüzde 15 gerileyen bir strateji 2, aynı getiriyle yüzde 60 gerileyen 0,5 alır. Yatırımcının katlanacağı en kötü kaybı doğrudan hesaba kattığı için uzun vadeli strateji kıyaslarında sık kullanılır. Piyasa Rejimi Portföyü ve Yapay Sinir Ağı Portföyü modellerinin ölçü tablolarında gösterilir.
Bilgi oranı
Pay olarak risksiz getiri yerine bir endeksin getirisi düşülür, payda olarak da endeksten sapmanın oynaklığı alınırsa bilgi oranı elde edilir. Bir stratejinin endeksi ne kadar tutarlı geçtiğini ölçer; Piyasa Rejimi Portföyü modelinin ölçü tablosunda Bilgi Oranı adıyla yer alır.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.