Wiki›Teknik Analiz
Bollinger Bantları
Bollinger bantları, 20 günlük hareketli ortalamanın iki standart sapma üstüne ve altına çizilen iki çizgidir. Fiyat oynadıkça bantlar açılır, sakinleştikçe daralır; fiyatın son dönemine göre ne kadar yüksekte ya da alçakta durduğunu ve oynaklığın değişimini gösterir.
Bir nehrin yatağı suyun bol olduğu mevsimde genişler, kurak mevsimde daralır. Bollinger bantları fiyat için böyle bir yatak çizer: genişliği fiyatın son dönemdeki oynaklığına göre kendiliğinden ayarlanır.
Nasıl hesaplanır
Standart sapma aynı 20 günün fiyatlarının ortalamadan ne kadar saptığını ölçer. %B fiyatın bant içindeki yeridir: alt bantta 0, üst bantta yüzde 100’dür; bandın dışına taşınca 0’ın altına ya da 100’ün üstüne çıkar.
Örnek
20 günlük ortalaması aynı, oynaklığı farklı iki dönem:
| Sakin dönem | Hareketli dönem | |
|---|---|---|
| 20 günlük ortalama | 100 TL | 100 TL |
| Standart sapma | 1,5 TL | 4 TL |
| Alt ve üst bant | 97 ve 103 TL | 92 ve 108 TL |
| Bant genişliği | yüzde 6 | yüzde 16 |
Fiyat 106 TL’ye çıkarsa hareketli dönemde %B (106 − 92) ÷ (108 − 92) ile yüzde 87,5 olur; fiyat bandın üst yarısındadır ama içindedir. Sakin dönemde aynı fiyat üst bandın 3 TL dışına taşmış olur. Aynı fiyat hareketi, sakin bir hissede olağandışı, oynak bir hissede sıradan sayılır.
Nasıl yorumlanır
- Fiyat üst banda yakınsa son 20 güne göre yüksek, alt banda yakınsa düşük fiyatlanıyordur.
- Bandın dışına taşma güçlü bir hareketin de kısa vadeli aşırı uzamanın da işareti olabilir; güçlü trendde fiyat üst bant boyunca günlerce ilerleyebilir.
- Daralan bant oynaklığın azaldığını gösterir. Sakin dönemler çoğunlukla sert bir hareketle biter, ama bant hareketin yönünü söylemez.
Dikkat
- İki standart sapma, fiyatın zamanın yüzde 95’inde bant içinde kalacağı anlamına gelmez; fiyat değişimleri çan eğrisine uymaz ve taşmalar beklenenden sık olur.
- Tek bir sert gün standart sapmayı büyütüp bantları birden açar; bu açılma 20 gün boyunca hesapta kalır.
- Bantlar yön göstermez, yalnız fiyatın son dönemine göre konumunu ve oynaklığı ölçer.
Finemar'da bu sayı
Hisse sayfasındaki Özet Analiz sekmesinde Bollinger Bantları (20, 2) kartı, bantları tipik fiyat, yani en yüksek, en düşük ve kapanışın ortalaması üzerinden 20 günlük basit ortalama ve 2 standart sapmayla kurar. Kart üst, orta ve alt bandı, fiyatın bandın yüzde kaçlık diliminde durduğunu ve hükmü (“Üst yarıda”, “Alt yarıda”, “Üst bandın dışında”, “Alt bandın dışında”) verir. Bant genişliği son 6 ayın (120 işlem günü) genişlikleriyle kıyaslanır: en dar yüzde 25’lik dilimdeyse bantların sıkıştığı, en geniş yüzde 25’lik dilimdeyse oynaklığın yüksek olduğu yazılır. Gösterge Radarı’nda Sıkışma Başladı koşulu Bollinger bantlarının Keltner kanalının içine girdiği günü, Sıkışma Patlaması ise son 10 gün içinde beş gün üst üste süren bir sıkışmanın ardından kapanışın önceki 20 günün zirvesini, 20 günlük ortalamanın 1,5 katı hacimle aştığı günü yakalar.
Derinlemesine
Keltner kanalı ve sıkışma
Keltner kanalı ortalamanın iki yanına standart sapma yerine ortalama gerçek aralığın (ATR) katlarını koyar. Bollinger bantları Keltner kanalının içine girdiğinde, fiyatın kapanıştan kapanışa oynaklığı günlük aralığına göre olağandışı düşmüş demektir. Bu duruma sıkışma denir ve ardından gelen kırılım izlenir.
Neden 20 ve 2
John Bollinger’ın önerdiği bu ayarlar bir aylık işlem gününü ve fiyatın çoğunun bant içinde kaldığı bir genişliği hedefler. Daha kısa periyot daha sık taşma, daha geniş çarpan daha seyrek taşma üretir.
Bant genişliğini kendi geçmişiyle kıyaslamak
Bir hissenin yüzde 10’luk bant genişliği dar mı geniş mi, hissenin kendi oynaklığına bağlıdır. Bu yüzden genişlik çoğunlukla aynı hissenin son aylarındaki genişliklerle kıyaslanır: genişlik geçmiş aralığının dibindeyse, mutlak değeri ne olursa olsun sıkışma sayılır.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.