Wiki›Hisse Sayfası Sekmeleri
Ayrışma Radarı sekmesi nasıl kullanılır?
Ayrışma Radarı, açık hisseyle son dönemde birlikte hareket etmiş BIST hisselerini bulur ve iki hissenin fiyat oranının bugün kendi ortalamasından ne kadar uzaklaştığını z skoruyla ölçer. Makasın geçmişte ne hızla kapandığını da yarı ömür olarak verir.
Aynı sektördeki iki banka ya da iki enerji şirketi çoğu zaman benzer yönde hareket eder; aralarındaki fiyat oranı belli bir bant içinde salınır. Ayrışma Radarı bu oranın bugün olağan bandın ne kadar dışına çıktığını ölçer.
Sayfada ne var
- Eşleşen Çiftler tablosu (başlıkta açık hissenin kodu yazar): her satır açık hisseyle bir başka hissenin oluşturduğu çifttir. Sütunlar Hisse, Korelasyon %, Güncel Makas, Ortalama Makas, Z Skoru, Yarı Ömür (gün) ve Makas Durumudur. Z skoru 2’nin üstündeyse yeşil, eksi 2’nin altındaysa kırmızı yazılır. Makas Durumu, z skoru 2’yi aştığında oranın hangi hisse lehine açıldığını, görece pahalı ve görece ucuz kalanı adıyla yazar; z skoru eksi 2 ile 2 arasındaysa makas olağan bandındadır ve sütun “Dengede” yazar. Hisse koduna basılınca o hissenin sayfası açılır.
- Makas Geçmişi: tablodan seçilen çiftin fiyat oranı zaman içinde çizilir; kesikli Ortalama çizgisi ile +2 sapma ve −2 sapma bantları gösterilir. Bir işaret, ortalamanın hesaplandığı dönemin bittiği ve izleme penceresinin başladığı günü gösterir.
Ayarlar
Tablonun başlığındaki Parametre Değiştir düğmesi Radar Ayarları penceresini açar; değişiklik anında yeniden taranır:
- Tarihsel Periyot (gün): ortalama ve sapmanın hesaplandığı dönem; varsayılan 60.
- İzleme Penceresi (gün): bu dönemden sonra bugüne kadar geçen gün sayısı; varsayılan 15.
- Min. Korelasyon (%): listeye girmek için gereken en düşük korelasyon; varsayılan yüzde 40.
- Gösterilecek Adet: tablodaki çift sayısı; varsayılan 5.
Nasıl kullanılır
- Olağan dışı ayrışma: Z skoru mutlak olarak 2’yi aşan satırlar seçilir ve Makas Geçmişi’nde oranın ortalama etrafında mı salındığı, tek yöne mi yürüdüğü okunur.
- Kapanma hızı: Yarı Ömür kısa ise makas geçmişte hızla kapanmıştır; uzun ya da boşsa aynı z skoru çok daha uzun bekleme demektir.
- Çift bulunamazsa: Tablo, en yüksek korelasyonlu hisseyi ve eşiğin kaça çekilmesi gerektiğini yazar.
Dikkat
- Z skoru yalnız bugünkü oranın ortalamaya uzaklığını söyler. Oran aylardır tek yöne gidiyorsa ilişki kalıcı olarak değişmiş olabilir ve makas kapanmayabilir.
- Varsayılan ayarla korelasyon yalnız son 75 işlem gününden ölçülür; kısa bir dönemin birlikte hareketi uzun vadeli bir bağ anlamına gelmez.
- Fiyatlar temettüye göre düzeltilmez. Eşlerden biri yüksek temettü dağıttığında oran o gün temettü kadar kayar ve küçük bir ayrışma gibi görünebilir.
- Evren BIST hisseleridir; ABD hisselerinde bu sekme görünmez.
Derinlemesine
Korelasyon ve makas
Açık hisse ile her BIST hissesinin ortak işlem günleri eşleştirilir ve son “tarihsel periyot + izleme penceresi” kadar gün alınır (varsayılan 60 + 15 = 75). Korelasyon bu günlerin günlük getirileri arasından hesaplanır. Makas iki fiyatın oranıdır:
Z skoru
Ortalama makas ve standart sapma yalnız ilk 60 günden, yani izleme penceresinden önceki dönemden hesaplanır. Güncel makas son işlem gününün oranıdır:
Örneğin ortalama oran 2,00, standart sapma 0,10 ve bugünkü oran 2,25 ise z skoru 2,5’tir: oran olağan salınımının iki buçuk katı yukarı açılmıştır ve açık hisse eşine göre görece pahalı yazılır. Tablo, eşiği geçen çiftler arasından korelasyonu en yüksek olanları listeler.
Yarı ömür
Makasın her günkü değişimi bir önceki günkü seviyesine göre regresyonla ölçülür. Eğim eksi çıkıyorsa oran ortalamasına geri dönme eğilimindedir ve farkın yarısının kaç günde kapandığı bu eğimden hesaplanır. Eğim sıfır ya da artıysa makas geçmişte ortalamaya dönmemiştir ve sütun boş kalır.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.