Wiki›Temettü ve Sermaye İşlemleri
Temettü Sürekliliği
Temettü sürekliliği, bir şirketin yıllar boyunca ara vermeden temettü dağıtıp dağıtmadığını ve tutarı artırıp artırmadığını ölçer. Uzun ve kesintisiz bir seri, dağıtımın şirket için bir alışkanlık olduğunu gösterir.
Kirasını her yıl aksatmadan ödeyen kiracı ile bir yıl çok ödeyip ertesi yıl hiç ödemeyen kiracı aynı güveni vermez. Temettü sürekliliği şirkete aynı gözle bakar: ödeme tek bir yılın kararı mı, yerleşmiş bir alışkanlık mı?
Nasıl işler
Süreklilik üç ölçüyle okunur:
- Kesintisiz dağıtım yılı: son ödeme yılından geriye doğru ara vermeden temettü ödenen yıl sayısı.
- Kesintisiz artış: pay başına yıllık tutarın her yıl bir öncekinden büyük olduğu ardışık yıllar.
- Dağıtım sıklığı: belli bir pencerede, örneğin son beş yılda, kaç yıl ödeme yapıldığı.
Yıl içindeki taksitler o yılın toplamına katılır. Tutarlar, bedelsiz ya da bölünme olmuşsa aynı pay birimine çevrilerek karşılaştırılır.
Örnek
İki şirketin beş yıllık pay başına temettüsü:
| Yıl | Şirket A | Şirket B |
|---|---|---|
| 1. yıl | 1,00 TL | 2,00 TL |
| 2. yıl | 1,10 TL | Ödeme yok |
| 3. yıl | 1,25 TL | 3,50 TL |
| 4. yıl | 1,40 TL | 0,50 TL |
| 5. yıl | 1,60 TL | 4,00 TL |
B beş yılda pay başına 10 TL, A ise 6,35 TL dağıtmış. Ama A beş yıldır ara vermeden ödüyor ve tutarı her yıl artırıyor; B’nin serisi ikinci yılda kesilmiş, tutarı da sert dalgalanıyor. B’nin bir sonraki ödemesini tahmin etmek çok daha zordur.
Nasıl yorumlanır
- Uzun ve kesintisiz seri, dağıtımın yönetim için vazgeçilmesi zor bir politika olduğunu gösterir; zayıf kâr yıllarını da kapsıyorsa daha anlamlıdır.
- Artış serisi kârın büyüdüğüne işaret eder. Yüksek enflasyonda TL tutarın artması reel artış demek değildir; dolar karşılığına da bakılır.
- Seri dağıtım oranıyla birlikte okunur. Kârın neredeyse tamamı dağıtılarak sürdürülen seri ilk kâr düşüşünde kırılabilir.
- Kesinti her zaman kötü haber değildir. Büyük bir yatırım ya da yasal bir kısıt dağıtımı erteletebilir.
Dikkat
- Geçmiş seri geleceği bağlamaz; dağıtım kararını her yıl genel kurul verir.
- Bedelsiz sonrası pay başına tutar düşer. Aynı pay birimine çevrilmeden bakılırsa artış serisi kırılmış görünür.
- Yeni halka arz olmuş şirketin kısa geçmişi uzun bir seri oluşmasına izin vermez.
Finemar'da bu sayı
Temettü Karnesi’ndeki Kesintisiz Ödeme, son ödeme yılından geriye ara vermeden temettü ödenen yıl sayısıdır; bu yılın ödemesi henüz yapılmamışsa seri son ödeme yılından sayılır. Temettü Radarı’nın Süreklilik sekmesinde Düzenli Temettü Veren Hisseler kesintisiz dağıtım yılına göre sıralanır; son ödemesi kayıtlardaki en son yıldan ya da bir önceki yıldan eski olan hissenin serisi sayılmaz. Düzenli Temettü Artıran Hisseler listesine girmek için art arda en az beş yılın yıllık tutarları sürekli artan bir dizi oluşturmalıdır; karşılaştırmada, bulunduğu yıllarda bedelsiz ve bölünme sonrası bugünkü pay birimine çevrilmiş net tutar kullanılır. Strateji Kütüphanesi’ndeki Temettü artan yıl sayısı artışı dolar bazında ölçer: şirketin son 12 ayda ödediği toplam temettünün dolar karşılığının bir önceki yılınkini art arda kaç yıl aştığını sayar.
Derinlemesine
Nominal artış ve reel artış
Yıllık enflasyonun yüksek olduğu dönemde temettüsünü TL olarak her yıl artıran şirket, satın alma gücü olarak yerinde sayıyor ya da geriliyor olabilir. Bu yüzden artış serisi dolar karşılığıyla ya da enflasyondan arındırılmış tutarla da kontrol edilir. Dolar bazında kesintisiz artış, kur şoklarının yaşandığı yılları da aştığı için daha zor bir ölçüttür.
Hayatta kalma yanlılığı
Süreklilik listeleri bugün hâlâ dağıtan şirketlerden oluşur. Bir zamanlar uzun bir seriye sahip olup temettüyü kesen ya da borsadan çıkan şirketler listede görünmez. Uzun serili şirketlerin geçmiş getirisine bakarken bu eksik grup hesaba katılmazsa sonuç olduğundan iyi görünür.
Toplam tutar ve pay başına tutar
Bedelli sermaye artırımıyla pay sayısı artan şirket, toplam temettüsünü artırırken pay başına tutarı düşürebilir. Yatırımcı açısından belirleyici olan pay başına tutardır. Şirket düzeyinde toplam ödemeye bakan ölçüler, pay sayısındaki değişimi ayrıca hesaba katmadıkça bu farkı göremez.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.