Wiki›Temettü ve Sermaye İşlemleri
Temettü
Temettü, şirketin kârından ortaklarına dağıttığı paydır. Çoğunlukla pay başına nakit olarak ödenir, bazen de yeni pay olarak verilir. Hisse sahibinin şirket kârından doğrudan pay almasının yoludur.
Kâr eden bir şirket bu kârın bir kısmını kasasında tutup büyümeye ayırabilir, bir kısmını da sahiplerine dağıtabilir. Ortaklara dağıtılan bu pay temettüdür, resmî adıyla kâr payı. Hisse sahibi olmak, şirketin kârından bu yolla doğrudan pay almak demektir.
Nasıl işler
Dağıtım kararını yönetim kurulu önerir, genel kurul onaylar; tutar, hak kullanım ve ödeme tarihleri KAP’ta duyurulur. Kâr payı iki biçimde verilebilir:
- Nakit temettü: pay başına belirli bir tutar yatırımcının hesabına yatırılır. Şirketin kasasından nakit çıkar.
- Pay olarak temettü: dağıtılacak kâr sermayeye eklenir ve ortaklara bedelsiz yeni pay verilir. Kasadan nakit çıkmaz, yalnız pay sayısı artar.
İlan edilen tutar brüttür. Bireysel yatırımcıya stopaj kesildikten sonraki tutar ödenir:
Hakkı, hak kullanım tarihinden önceki işlem günü kapanışında hisseyi elinde tutan kazanır. Hak kullanım günü hisse fiyatı temettü kadar düşürülerek işleme açılır.
Örnek
Net kârı 1.000 Mn TL, pay sayısı 100 Mn olan Şirket A kârının yüzde 40’ını dağıtmaya karar veriyor. Stopaj oranı örnek olarak yüzde 10 alınmıştır:
| Tutar | |
|---|---|
| Dağıtılan toplam kâr payı | 400 Mn TL |
| Pay başına brüt temettü | 4,00 TL |
| Pay başına stopaj | 0,40 TL |
| Pay başına net temettü | 3,60 TL |
1.000 payı olan yatırımcının hesabına 3.600 TL yatar. Hisse 80 TL’den işlem görüyorsa hak kullanım günü baz fiyatı 76 TL olur: değerin bir kısmı hisseden nakde geçer.
Nasıl yorumlanır
- Temettünün kaynağı kârdır. Ödemenin sürmesi kârın ve nakdin kalıcı olmasına bağlıdır.
- Yüksek dağıtım ya da hiç dağıtmamak tek başına iyi ya da kötü değildir. Olgun şirket nakdini dağıtır, büyüyen şirket kârını yatırıma ayırabilir.
- Tutar tek başına okunmaz. Fiyata oranı (temettü verimi) ve yıllar içindeki düzeni (süreklilik) birlikte anlamlıdır.
- Nakit ödeme, kârın nakde dönüştüğünü gösterir. Kâr yazıp yıllarca nakit dağıtamayan şirkette kârın kalitesine bakılır.
Dikkat
- Hak kullanım günü fiyat temettü kadar düşer; toplam değer artmaz, bir kısmı nakde döner.
- Tek bir yılın yüksek ödemesi arsa ya da iştirak satışı gibi tek seferlik bir kârdan gelebilir.
- Birikmiş nakitten ya da borçla yapılan dağıtım uzun süre devam edemez.
- Tablolarda çoğunlukla brüt tutar yazar; elde kalan, stopaj sonrası tutardır.
Finemar'da bu sayı
Hisse sayfasındaki Temettü Karnesi sekmesi, şirketin yıllara göre dağıttığı nakit temettüyü pay başına brüt ve net (stopaj düşülmüş) tutarla, o yılın verimiyle ve net tutarın bir önceki yıla göre değişimiyle gösterir. Hiç temettü kaydı olmayan hissede bu sekme yan menüde görünmez. Verimi yüzde 40’ı aşan kayıtlar bölünme ya da veri hatası sayılır: Temettü Karnesi o yılı göstermez, Temettü Radarı da verim sıralamalarına katmaz. Temettü Radarı’nda tutarlar dolara çevrildiğinde geçmiş ödemeler ödendiği günün kuruyla, yaklaşan ödemeler güncel kurla çevrilir.
Derinlemesine
Kâr dağıtım politikası
Halka açık şirketler kâr dağıtım politikalarını önceden açıklar; örneğin dağıtılabilir kârın belli bir oranını nakit dağıtmayı hedeflediklerini yazarlar. Politika bir niyet beyanıdır, her yılın kararını yine genel kurul verir. Dağıtılabilir kâr da net kârın tamamı değildir; yasal yedekler ve geçmiş yıl zararları düşüldükten sonra kalan tutardır.
Taksitli ödeme
Bazı şirketler yıllık kâr payını tek seferde değil, yıl içine yayılmış birkaç taksitte öder. Her taksitin kendi hak kullanım ve ödeme tarihi vardır. Bir yılın temettüsü değerlendirilirken taksitlerin toplamına bakılır; tek bir taksit yıllık tutarın ancak bir parçasıdır.
Ortağa nakit döndürmenin öbür yolu
Şirket nakdi temettü yerine kendi paylarını borsadan geri alarak da ortaklarına döndürebilir. Geri alımda nakit satan ortağa gider, kalan ortakların şirketteki payı büyür. Temettü bütün ortaklara aynı anda ve aynı oranda ödenir, geri alımın zamanlaması ve tutarı ise şirketin takdirindedir.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.