Wiki›Finemar Skorları
Toplam Skor
Toplam Skor, Finemar'ın beş temel analiz skorunu (Ucuzluk, Finansal Sağlık, Büyüme, Kârlılık, Geçmiş Performans) toplayarak bir şirkete 500 üzerinden not verir. Hızlı bir ilk eleme sağlar; aynı toplam çok farklı profillerden çıkabildiği için boyutlarla birlikte okunur.
Bir öğrencinin karnesindeki ortalama, hangi dersten iyi hangisinden kötü olduğunu söylemez ama ilk bakışta genel durumu verir. Toplam Skor da bir şirketin beş ayrı karnesini tek sayıda toplar; asıl bilgi yine derslerin tek tek notundadır.
Neyi ölçer
Toplam Skor beş skorun düz toplamıdır. Her skor beş kriterden oluşur, her kriter 20 puan taşır; yani toplam 25 kriterin 0 ile 500 arasındaki bileşkesidir. Beş boyutun ağırlığı eşittir: bir kriterin tam puanı toplamın yüzde 4’üdür.
Boyutlar farklı sorular sorar. Finansal Sağlık ve Büyüme yalnız bilanço verisine dayanır. Ucuzluk tamamen hisse fiyatına bağlıdır; Kârlılık’ın beş kriterinden üçü ve Geçmiş Performans’ın biri de fiyatı kullanır. Bu yüzden toplam, yeni bilanço gelmeden de günden güne değişebilir.
Kriterler
| Kriter | Neye bakar | Puan |
|---|---|---|
| Ucuzluk Skoru | PD/DD’nin sektöre ve şirketin geçmişine göre yeri, serbest nakit akışı verimi, PEG, F/K’nın geçmişteki yeri | 0-100 |
| Finansal Sağlık Skoru | Kısa vadeli likidite, finansal kaldıraç, net nakit, faiz yükü, borç ödeme kapasitesi | 0-100 |
| Büyüme Skoru | Reel ciro büyümesi, sürdürülebilir büyüme oranı, operasyonel kaldıraç, hisse başı kazanç büyümesi, pazar payı kazanımı | 0-100 |
| Kârlılık Skoru | Brüt kâr ve FAVÖK marjının gidişatı, FD/FAVÖK ve F/K’nın şirketin geçmişine ve sektöre göre yeri | 0-100 |
| Geçmiş Performans Skoru | Reel kâr büyümesi, kâr marjı trendi, özkaynak kârlılığının sürekliliği ve sektörle kıyası, hisse getirisinin enflasyonla kıyası | 0-100 |
Nasıl yorumlanır
- Renk: 375 ve üstü yeşil, 250 ile 375 arası sarı, 250’nin altı kırmızı gösterilir.
- Profil cümlesi beş boyutun ortalamasına göre kurulur: ortalama 75 ve üstündeyse “son derece güçlü bir finansal profile sahip”, 50 ile 75 arasında “genel hatlarıyla dengeli”, 50’nin altında belirgin stres sinyalleri gösteren bir yapı denir.
- Güçlü ve zayıf yan: değerlendirme metni en yüksek ve en düşük boyutu adıyla verir; öteki üç boyut 60 ve üstünde yeşil, 35 ile 60 arasında sarı, 35’in altında kırmızı yazılır.
- Aynı toplam, farklı şirketler. Toplam yalnız başına profili anlatmaz:
| Boyut | Şirket A | Şirket B |
|---|---|---|
| Ucuzluk | 60 | 95 |
| Finansal Sağlık | 60 | 30 |
| Büyüme | 60 | 85 |
| Kârlılık | 60 | 70 |
| Geçmiş Performans | 60 | 20 |
| Toplam | 300 | 300 |
A her alanda ortalama bir şirkettir. B ucuz ve hızlı büyüyor görünür, ama borç yükü ağır ve geçmişi zayıftır; aynı 300, bambaşka bir risk tablosu anlatır.
Dikkat
- Ucuzluk ile öteki dört boyut çoğu zaman ters yönde hareket eder: sağlam ve kârlı şirketlerin hissesi genellikle pahalıdır. Toplam yüksek diye hem kaliteli hem ucuz bir şirket bulunmuş olmaz; iki tarafa ayrı bakılır.
- Ağırlıklar eşittir. Temettü, düşük borç ya da büyüme gibi belirli bir önceliği olan okur için toplam yerine ilgili boyutun skoru daha anlamlıdır.
- Bankada, sigortada ve öteki finans kurumlarında birçok kriter değişir; bir bankanın toplamı bir sanayi şirketininkiyle birebir kıyaslanmaz.
- Kapsamlı Rapor’da hesaplanamayan bir boyut 0 sayılır ve toplamı düşürür. BIST Hisseler’de ise beş skordan biri bile eksikse Toplam Skor boş bırakılır.
- Kapsamlı Rapor’daki toplam, boyut puanlarının küsuratı atılarak toplanır; BIST Hisseler’deki toplam küsuratlı skorlardan hesaplanır. İki sayı bu yüzden birkaç puan farklı olabilir.
Finemar'da bu sayı
Hisse sayfasındaki Kapsamlı Rapor’un başında, Algoritmik Değerlendirme başlığının yanında 500 üzerinden toplam yazar. Altındaki metin toplamı, en güçlü ve en zayıf boyutu, öteki üç boyutun puanını ve güncel F/K, PD/DD, FD/FAVÖK çarpanlarını verir. Yanındaki karne grafiği beş boyutu Radar ya da Bar görünümüyle çizer. Aynı metin Genel Bakış sekmesindeki Kısa Değerlendirme kartında da yer alır; Şirket Kıyaslama sekmesinin karne grafiği kıyaslanan şirketlerin beş boyutunu yan yana koyar.
BIST Hisseler tablosunda Toplam Skor(/500) sütunu bulunur; Puan kartı görünümü bu sütunu beş skor ve Fon Skoru ile birlikte açar. Filtrele panelinin Analiz Skorları grubunda Toplam Skor (0-500) ölçütü ve beş skor için alt sınırların grafik üzerinde çizildiği Hedef Profil bulunur. Fon Skoru ayrı bir kaynaktan gelir ve toplama girmez. Ana sayfadaki Ucuzluk, Sağlık, Büyüme, Kârlılık ve Performans sekmeleri toplamı değil seçilen boyutu sıralar; her kartın grafiği yine beş boyutu birlikte gösterir.
Skorlar her gece bütün hisseler için toplu olarak yeniden hesaplanır. Kapsamlı Rapor’un özeti ve karne grafiği bu gece kaydını okur; rapor yeni kapanış fiyatı geldiğinde kendiliğinden yenilenir. Bilançosu henüz açıklanmamış yeni halka arzlarda skorlar hesaplanmaz.
Derinlemesine
Karne grafiği nasıl okunur
Radar görünümünde her köşe bir boyuttur ve merkezden kenara 0 ile 100 arası uzanır; iç içe halkalar 25 puanlık aralıklarla çizilir. Beş boyutu dengeli bir şirketin şekli düzgün bir beşgene yaklaşır, bir boyutu zayıf olan şirketin şekli o köşeye doğru içe çöker. Şeklin alanı toplamla birlikte büyür, ama aynı toplamı veren iki şirketin şekli çok farklı olabilir. Bar görünümü aynı beş puanı yatay çubuklarla verir: 50’nin altı kırmızı, 50 ile 70 arası turuncu, 70’in üstü yeşil.
Bir kriter toplamı ne kadar oynatır
Her kriter 20 puan taşıdığı için tek bir kriterin tam puandan sıfıra inmesi toplamı 20 puan, yani yüzde 4 düşürür. Kriterlerin çoğu kademeli olduğundan bu genellikle birden olmaz. Buna karşılık yeni bir bilanço aynı anda birçok kriteri etkiler: ciro ve kâr gerilediğinde Büyüme, Kârlılık ve Geçmiş Performans birlikte düşer ve toplam tek bir bilançoyla belirgin biçimde değişebilir.
Finans kurumlarında toplam
Bankada Finansal Sağlık kredi/mevduat dengesine, sermaye yeterliliğine ve risk maliyetine; Kârlılık gider/gelir oranına, komisyon payına ve aktif kârlılığına; Büyüme çekirdek gelire, kredi ile mevduat büyümesine ve aktif büyümesine bakar. Ucuzluk’ta nakit akışı verimi yerine Gordon Büyüme Modeli kullanılır. Sigorta, aracı kurum ve faktoring şirketleri de kendi kalemleriyle puanlanır. Toplam aynı 500 üzerinden yazılsa da içindeki sorular farklıdır.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.